شبکه TON دیگر فقط یک بلاکچین معمولی نیست؛ این شبکه بهتدریج در حال تبدیل شدن به ریل اصلی تسویهحساب مالی تلگرام است. پیامرسانی که بیش از1 میلیارد کاربر فعال در سراسر جهان دارد و اگر حتی بخشی از پرداختها، مینی اپ ها، NFTها و تراکنشهای درونبرنامهای آن روی TON انجام شود، این شبکه میتواند به یکی از مهمترین زیرساختهای مالی دنیای کریپتو تبدیل شود.
TON در واقع تلاش میکند چیزی را بسازد که سالها درباره آن صحبت میشد: استفاده روزمره از بلاکچین، نه فقط برای معاملهگران حرفهای، بلکه برای کاربران عادی داخل یک پیامرسان.
معماری فنی
TON یک بلاکچین لایه یک مبتنی بر الگوریتم اثبات سهام (Proof of Stake) است؛ یعنی امنیت و تایید تراکنشها از طریق استیک کردن دارایی توسط اعتبارسنجها انجام میشود.
اما نقطه تمایز اصلی TON، معماری فنی آن است. این شبکه از شاردینگ پویا (Dynamic Sharding) استفاده میکند؛ یعنی شبکه میتواند زنجیره اصلی را به بخشهای کوچکتر تقسیم کند تا تراکنشها بهصورت موازی پردازش شوند. نتیجه این ساختار، کاهش فشار شبکه در زمان شلوغی و افزایش ظرفیت پردازش است.
تراکنشها در TON بهصورت ناهمگام (Asynchronous) اجرا میشوند؛ یعنی برای انجام یک تراکنش، لازم نیست کل شبکه منتظر پایان تراکنش قبلی بماند. این مدل باعث میشود شبکه بتواند تعداد بالاتری از عملیات را با تاخیر کمتر پردازش کند.
نقطه عطف مهم همکاری تلگرام و TON در سپتامبر ۲۰۲۳ رخ داد؛ زمانی که کیف پول داخل تلگرام اضافه شد. سپس در ژانویه ۲۰۲۵، تلگرام اعلام کرد مینی اپ های فعال در این پیامرسان باید فرآیندهای تسویه مالی خود را منحصراً روی بلاکچین TON انجام دهند. این تصمیم، جایگاه TON را از یک پروژه به یک زیرساخت مهم مالی برای تلگرام ارتقا داد.
نقشه راه MTONGA؛ تلاش برای بازطراحی
برای اینکه TON بتواند پرداختها و استفاده روزمره درون تلگرام را پشتیبانی کند، این شبکه وارد یک بازسازی گسترده تحت نقشه راه جدیدی به نام «Make TON Great Again» یا MTONGA شد.
گام اول: ارتقای Catchain 2.0
اولین گام، فعالسازی Catchain 2.0 بود؛ الگوریتمی که هماهنگی میان اعتبارسنجها را برای ثبت صحیح اطلاعات بلاکچین انجام میدهد.
این ارتقا زمان تولید هر بلاک را از ۲.۵ ثانیه به حدود ۴۰۰ میلیثانیه کاهش داد. همچنین ظرفیت پردازش شبکه را ۱۰ برابر کرد و امکان نهاییسازی تراکنشها در کسری از ثانیه را فراهم ساخت. یعنی تراکنشها میتوانند بسیار سریعتر قطعی و برگشتناپذیر شوند.
گام دوم: کاهش کارمزدها
در گام بعدی، کارمزدها کاهش پیدا کرد. هزینه انتقال ساده به حدود یکدهم سنت رسید و هزینه تراکنشهای مربوط به تبادل توکن به کمتر از ۲ سنت کاهش یافت.
این موضوع برای TON اهمیت زیادی دارد، چون اگر قرار باشد این شبکه در پرداختهای تلگرام استفاده شود، کارمزد بالا میتواند مانع اصلی پذیرش کاربران باشد. کاهش کارمزدها مسیر را برای تراکنشهای بسیار ارزان و حتی مدلهای بدون کارمزد هموار میکند.
گام سوم: ورود جدیتر تلگرام به اعتبارسنجی شبکه
در اوایل می ۲۰۲۶، جهتگیری حاکمیت شبکه بهتدریج از بنیاد TON به سمت تلگرام متمایل شد. تلگرام با استیک کردن مستقیم ۲.۲ میلیون توکن TON، رسماً به بزرگترین اعتبارسنج شبکه تبدیل شد.
این اتفاق از نظر استراتژیک بسیار مهم است، چون نشان میدهد تلگرام فقط از TON استفاده نمیکند، بلکه خودش هم در امنیت و اعتبارسنجی شبکه نقش مستقیم گرفته.
گام چهارم: بازگشت نام Gram
در ادامه، پیشنهادی برای تغییر نام توکن بومی شبکه از Toncoin به Gram مطرح شد؛ همان نام اولیهای که در پروژه اصلی تلگرام استفاده میشد.
این تغییر صرفاً در سطح برند توکن است و قرار نیست تغییری در کدهای اصلی بلاکچین ایجاد کند.
مراحل پنجم تا هفتم هنوز بهصورت رسمی اعلام نشدهاند، اما بحثهای توسعهدهندگان بیشتر روی کاهش بیشتر کارمزدها و ارائه ابزارهای پیشرفتهتر برای توسعهدهندگان متمرکز است.
استیبلکوینها؛ حرکت به سمت تنوعبخشی
استیبلکوینها ستون اصلی اقتصاد آنچین هستند، چون بخش بزرگی از پرداختها و تسویهها با داراییهایی انجام میشود که ارزش آنها به دلار متصل است.در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶، بازار استیبلکوینها در TON وارد دورهای از انقباض و تنوعبخشی شد. ارزش کل بازار استیبلکوینهای این شبکه با ۲۴ درصد کاهش به ۷۲۷.۷ میلیون دلار رسید.
تتر (USDT) همچنان دارایی اصلی پرداخت در TON باقی مانده، اما عرضه کل آن با ۲۷ درصد کاهش به ۵۵۵.۳ میلیون دلار رسید.
در کنار تتر، USDe صادرشده توسط پروتکل Ethena هم نقش پررنگتری گرفت. USDe دارایی دیجیتالی است که تلاش میکند ارزش دلاری خود را از طریق سازوکارهای مالی حفظ کند. عرضه USDe در TON با ۱۳ درصد افت به ۱۷۱.۸ میلیون دلار رسید، اما همچنان ۲۴ درصد کل استیبلکوینهای شبکه را تشکیل میدهد.
نکته مهم اینجاست که آدرسهای فعال روزانه تتر در سطح ۳۱ هزار ثابت ماند، اما میانگین حجم انتقال روزانه با ۳۲ درصد کاهش به ۷۷ میلیون دلار رسید. این یعنی کاربران همچنان از تتر استفاده میکنند، اما تراکنشهای بزرگ دیفای کاهش یافته.
شاخص سرعت گردش تتر هم در سطح پایین ۰.۱۱ قرار گرفت. این عدد نشان میدهد کاربران بیشتر تمایل دارند تتر را در کیف پول خود نگه دارند، نه اینکه دائماً با آن معامله کنند.
حرکت بخشی از کاربران به سمت USDe بازدهمحور هم نشان میدهد بخشی از تقاضا از پرداخت فعال به سمت نگهداری غیرفعال برای کسب سود حرکت کرده.
دیفای؛ افت نقدینگی و حفظ مشارکت
بخش دیفای TON در ظاهر با افت روبهرو شد، اما باید این افت را از فعالیت پرداختی جدا کرد. ارزش کل قفلشده (TVL) دیفای از نظر دلاری ۳۵ درصد کاهش یافت و به ۵۶.۱ میلیون دلار رسید. این شاخص نشان میدهد چه مقدار سرمایه داخل پروتکلهای دیفای قفل شده، نه اینکه چند نفر از شبکه برای پرداخت استفاده میکنند.این تفاوت نشان میدهد بخشی از افت دلاری بیشتر به کاهش قیمت مربوط بوده، نه لزوماً خروج گسترده کاربران از اکوسیستم. وقتی همین عدد بر اساس TON سنجیده شود، کاهش فقط ۱۱.۶ درصد بوده. این تفاوت نشان میدهد بخش مهمی از افت دلاری به کاهش قیمت مربوط بوده، نه الزاماً خروج گسترده کاربران از اکوسیستم.
در میان پروتکلهای دیفای، STON.fi با صرافیهای غیرمتمرکز خود ۸۵ درصد حجم معاملات روزانه را جذب کرد، اما TVL آن به ۲۴ میلیون دلار کاهش یافت.
در سایر بخشها، ارزش قفلشده EVAA در حوزه وامدهی به ۹.۱ میلیون دلار رسید. Storm Trade در بخش قراردادهای فیوچرز به ۸.۴ میلیون دلار رسید و DeDust نیز ۴.۱ میلیون دلار TVL داشت.
برنامههای Affluent و Delea هم به ترتیب کاهش ۲۷ درصدی و ۲۱ درصدی را ثبت کردند.
در بخش Staking، ارزش قفلشده با ۲۱ درصد کاهش به ۷۹.۶ میلیون دلار رسید. Tonstakers همچنان بازیگر اصلی این بخش است و با ۵۹.۳ میلیون دلار، ۷۵ درصد سهم بازار را در اختیار دارد.
Stakee حدود ۱۱.۶ میلیون دلار سرمایه جذب کرده و UTONIC هم در شبکه TON به ارزش ۳.۷ میلیون دلار رسید.
UTONIC اولین سرویس در TON است که به کاربران اجازه میدهد داراییهای استیکشدهشان را دوباره در بخشهای دیگر شبکه به کار بگیرند.
یعنی کاربر لازم نیست دارایی خود را از حالت استیک خارج کند؛ همان دارایی قفلشده میتواند دوباره استفاده شود و در کنار پاداش استیک، کاربرد بیشتری هم داشته باشد.
به زبان ساده، این مدل باعث میشود پولی که در شبکه قفل شده، فقط یکجا نماند و بتواند همزمان در بخشهای مختلف TON نقش داشته باشد.
فراتر از سفتهبازی
برخلاف بسیاری از بلاکچینها که بیشتر به جریانهای سفتهبازانه وابستهاند، TON به یک اکوسیستم واقعی از کاربران، برنامهها، تبلیغات، NFTها و پرداختهای درونبرنامهای متصل است.
درآمد برنامههای شبکه به ۱۱۸.۱ میلیون دلار رسیده. در این میان، Fragment با ۶۰ میلیون دلار درآمد پیشتاز بود.
فروش استیکرها از طریق سیستم «Stars» با ۳۰ درصد کاهش به ۳۴ میلیون دلار رسید. درآمد تبلیغات نیز با کاهش ۱۰.۸ درصدی به ۲۷.۷ میلیون دلار رسید و درآمد اشتراکهای پریمیوم به ۱۴.۱ میلیون دلار رسید.
بازار NFT در TON هم عملکرد قابلتوجهی داشت. حجم بازار NFT نسبت به سهماهه قبل ۲۹.۶ درصد رشد کرد و به ۱۳۱.۲ میلیون دلار رسید. تعداد معاملات نیز با رشد ۹.۵ درصدی از ۳۴۵ هزار تراکنش عبور کرد. بخش مهمی از این بازار شامل شمارههای ناشناس و Username سفارشی در Fragment بود.
در کنار این بخشها، پروژه هوش مصنوعی Cocoon که در دسامبر ۲۰۲۵ راهاندازی شد، به کسانی که قدرت پردازشی در اختیار شبکه میگذارند، پاداش میدهد. ابزار BotFather نیز به ۷.۳ میلیون کاربر فعال ماهانه رسید.
تمرکززدایی و توکنومیکس TON
برای پشتیبانی از رشد کاربران و درآمدهای شبکه، TON همزمان در حال اصلاح زیرساخت فنی و توکنومیکس خود است.
در بخش توسعه، معرفی زبان برنامهنویسی Tolk اهمیت زیادی داشت. این زبان برای توسعه قراردادهای هوشمند طراحی شده و میتواند کارمزد را تا ۴۰ درصد کاهش دهد. همچنین تستنت TON به سرعت ۱۰۰۰ تراکنش در ثانیه رسید.
از نظر تمرکززدایی، ضریب ناکاموتو TON به عدد ۷۷ رسید و رتبه دوم جهانی را ثبت کرد. ضریب ناکاموتو معیاری است که نشان میدهد برای مختل کردن یک شبکه، چند نهاد مستقل باید با هم تبانی کنند. عدد بالاتر معمولاً به معنی مقاومت بیشتر شبکه در برابر تمرکز است.
در بخش توکنومیکس، کارمزدهای پرداختی شبکه به ۷۱۹ هزار دلار کاهش یافت و نیمی از آن سوزانده شد. عرضه در گردش TON به ۲.۴۶ میلیارد توکن از کل عرضه ۵.۱۵ میلیارد توکن رسید.
همچنین بخشی از توکنهای TON در Supporters Fund و حسابهای قفلشده ماینرها قرار دارد. به همین دلیل، حدود ۵۸ درصد از کل عرضه فعلاً وارد بازار نمیشود.
این موضوع میتواند فشار فروش را کمتر کند، چون همه توکنها آزاد نیستند که وارد بازار شوند. اما از طرف دیگر، تحلیلگران همچنان باید حواسشان باشد این توکنها دست چه کسانی است و چه زمانی ممکن است آزاد شوند.
سرعت اضافه شدن توکنهای جدید به شبکه هم قرار است از ۰.۶ درصد به حدود ۳.۶ درصد برسد. یعنی در آینده، مقدار بیشتری TON وارد چرخه میشود.
در کنار این موارد، شرکت Ton Strategy هم با داشتن ۲۲۰ میلیون توکن TON، حدود ۹ درصد از توکنهای قابل معامله بازار را در اختیار دارد. به همین دلیل، این شرکت یکی از بازیگران مهم در تقاضای بلندمدت TON محسوب میشود.
روی دیگر سکه ؛ مأموریت بزرگ
TON یکی از جسورانهترین تلاشها برای اتصال بلاکچین به یک پلتفرم بزرگ است. بسیاری از پروژههای کریپتویی ابتدا بلاکچین میسازند و بعد به دنبال کاربر میگردند؛ اما TON از مسیری متفاوت حرکت میکند.
موفقیت شبکه TON تا حد زیادی به عملکرد تلگرام وابسته است. اگر تلگرام نتواند پرداختها، تبلیغات، NFTها و سرویسهای هوش مصنوعی را به شکل پایدار، کمهزینه و قابلاستفاده برای کاربران عادی پیاده کند، TON ممکن است از نظر فنی پیشرفت کند اما از نظر استفاده واقعی به ظرفیت کامل خود نرسد.از طرف دیگر، دادهها نشان میدهند اکوسیستم هنوز بدون چالش نیست. عرضه تتر کاهش یافته، ارزش دلاری دیفای افت کرده و بخشی از فعالیتهای مالی کمرنگتر شده. اگر کاربردها و سرویس های تلگرام به استفاده واقعی و تقاضای پایدار برای توکن Toncoin وصل نشوند، روایت بزرگ شبکه الزاماً به نتیجه اقتصادی بزرگ برای توکن تبدیل نخواهد شد.
۰ دیدگاه
در حال آمادهسازی فرم دیدگاه…