پرش به محتوا
گزارش تورم شهریور 1405 ایران با تورم نقطه‌ای 89.8 درصد و سالانه 73.6 درصد

گزارش کامل تورم شهریور 1405؛ تورم نقطه‌ای به 89.8% و سالانه به 73.6% رسید

مرکز آمار ایران گزارش کامل تورم شهریور 1405 را منتشر کرده؛ گزارشی که نشان می‌دهد فشار افزایش قیمت‌ها همچنان در سطح بالایی قرار دارد، اما ترکیب آن نسبت به ماه‌های قبل تغییر کرده است.

شاخص قیمت مصرف‌کننده با مبنای 1400=100 در شهریور به 729.8 رسیده است. تورم ماهانه 4.2%، تورم نقطه‌به‌نقطه 89.8% و نرخ تورم سالانه 73.6% اعلام شده است.

نکته‌ی مهم این ماه این است که برخلاف تصور اولیه، خوراکی‌ها عامل اصلی افزایش تورم ماهانه نبوده‌اند. تورم ماهانه‌ی خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات از 3.6% در مرداد به 2.3% کاهش یافته، اما تورم کالاهای غیرخوراکی و خدمات از 3.3% به 5.7% رسیده است.

خلاصه‌ی گزارش تورم شهریور در یک نگاه:

  • تورم ماهانه: 4.2%
  • تورم نقطه‌به‌نقطه: 89.8%
  • تورم سالانه: 73.6%
  • تورم ماهانه‌ی خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات: 2.3%
  • تورم ماهانه‌ی کالاهای غیرخوراکی و خدمات: 5.7%
  • بالاترین تورم ماهانه در گروه‌های اصلی: ارتباطات با 14.7%
  • بالاترین تورم نقطه‌ای در گروه‌های اصلی: دخانیات با 162.7%
  • تورم سالانه‌ی روستایی: 88%؛ شهری: 71.1%

اعداد اصلی تورم شهریور 1405

در شهریور، خانوارهای کشور برای خرید یک سبد ثابت از کالاها و خدمات به‌طور متوسط 89.8% بیشتر از شهریور 1404 هزینه کرده‌اند. این همان چیزی است که «تورم نقطه‌به‌نقطه» نامیده می‌شود.

تورم سالانه نیز که میانگین تغییر قیمت در 12 ماه منتهی به شهریور را با 12 ماه قبل از آن مقایسه می‌کند، به 73.6% رسیده است.

شاخص مرداد 1405 شهریور 1405 تغییر
تورم ماهانه 3.4% 4.2% +0.8 واحد درصد
تورم نقطه‌به‌نقطه 89.0% 89.8% +0.8 واحد درصد
تورم سالانه 69.9% 73.6% +3.7 واحد درصد

خوراکی‌ها یا خدمات؛ فشار تورم از کجا آمده؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش تورم شهریور تفاوت مسیر خوراکی‌ها با کالاهای غیرخوراکی و خدمات است.

تورم ماهانه‌ی خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات کاهش پیدا کرده، اما کالاهای غیرخوراکی و خدمات با جهش قابل‌توجهی روبه‌رو شده‌اند.

گروه تورم ماهانه مرداد تورم ماهانه شهریور تورم نقطه‌ای شهریور تورم سالانه شهریور
خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات 3.6% 2.3% 121.8% 108.8%
کالاهای غیرخوراکی و خدمات 3.3% 5.7% 71.9% 55.3%
شاخص کل 3.4% 4.2% 89.8% 73.6%

یعنی با وجود اینکه سطح تورم خوراکی‌ها همچنان بسیار بالاتر است، شتاب افزایش قیمت در خود شهریور بیشتر از سمت بخش غیرخوراکی و خدمات آمده است.

تورم همه‌ی گروه‌های اصلی در شهریور

گروه تورم ماهانه تورم نقطه‌ای تورم سالانه
خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها 2.3% 121.1% 108.5%
دخانیات 3.3% 162.7% 124.8%
پوشاک و کفش 6.3% 96.9% 66.8%
مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌ها 3.6% 37.9% 35.9%
مبلمان و لوازم خانگی 6.0% 124.6% 86.1%
بهداشت و درمان 5.2% 93.8% 68.8%
حمل‌ونقل 7.9% 115.2% 78.4%
ارتباطات 14.7% 122.7% 69.6%
تفریح و فرهنگ 9.6% 107.8% 72.9%
آموزش 6.3% 49.7% 46.8%
هتل و رستوران 5.6% 112.6% 77.4%
کالاها و خدمات متفرقه 8.5% 104.9% 87.4%

در مقیاس ماهانه، ارتباطات با 14.7% بیشترین رشد قیمت را داشته است. پس از آن تفریح و فرهنگ با 9.6%، کالاها و خدمات متفرقه با 8.5% و حمل‌ونقل با 7.9% قرار گرفته‌اند.

در مقیاس نقطه‌به‌نقطه، دخانیات با 162.7% بالاترین نرخ را بین گروه‌های اصلی داشته است. مسکن با 37.9% کمترین تورم نقطه‌ای را ثبت کرده است.

کدام گروه‌ها تورم ماهانه را بالا بردند؟

نرخ رشد هر گروه به‌تنهایی تمام داستان نیست. وزن آن گروه در سبد هزینه‌ی خانوار هم اهمیت دارد.

از تورم ماهانه‌ی 4.24 درصدی محاسبه‌شده در جدول تفصیلی مرکز آمار، حدود 3.25 واحد درصد از سمت کالاهای غیرخوراکی و خدمات و حدود 0.99 واحد درصد از سمت خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات آمده است.

گروه سهم از تورم ماهانه
کالاهای غیرخوراکی و خدمات 3.25 واحد درصد
خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات 0.99 واحد درصد
مسکن، آب، برق و سوخت 0.85 واحد درصد
حمل‌ونقل 0.66 واحد درصد
کالاها و خدمات متفرقه 0.40 واحد درصد
بهداشت و درمان 0.35 واحد درصد
پوشاک و کفش 0.29 واحد درصد
مبلمان و لوازم خانگی 0.27 واحد درصد
ارتباطات 0.20 واحد درصد

پس با وجود جهش 14.7 درصدی ارتباطات، به‌دلیل وزن محدود این گروه در سبد خانوار، اثر آن بر شاخص کل کمتر از مسکن یا حمل‌ونقل بوده است.

تورم با اجاره و بدون اجاره چه تفاوتی دارد؟

یکی از نکات قابل‌توجه گزارش، فاصله‌ی بسیار زیاد میان شاخص کل و شاخص بدون اجاره است.

گروه تورم ماهانه تورم نقطه‌ای تورم سالانه
شاخص کل 4.2% 89.8% 73.6%
اجاره 3.6% 32.8% 32.2%
شاخص کل بدون اجاره 4.4% 114.1% 92.6%
کالاها 4.7% 123.4% 100.7%
خدمات 3.4% 46.9% 41.1%
کالاهای بادوام 13.3% 148.1% 100.9%

اجاره با وزن 33.6 درصدی سهم بسیار بزرگی در سبد شاخص دارد، اما تورم نقطه‌ای آن 32.8% بوده است. به همین دلیل، وقتی اجاره از محاسبه کنار گذاشته می‌شود، تورم نقطه‌ای سایر کالاها و خدمات به 114.1% می‌رسد.

کالاهای بادوام نیز در شهریور فقط طی یک ماه 13.3% افزایش قیمت داشته‌اند.

جزئیات تورم خوراکی‌ها؛ روغن همچنان رکورددار است

گروه خوراکی تورم ماهانه تورم نقطه‌ای تورم سالانه
نان و غلات 2.0% 103.2% 121.8%
گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌ها 0.9% 127.3% 115.2%
ماهی و آبزیان 8.9% 112.4% 82.4%
شیر، پنیر و تخم‌مرغ 2.3% 160.6% 118.7%
روغن‌ها و چربی‌ها 1.5% 257.5% 196.6%
میوه و خشکبار 1.3% 100.1% 105.3%
سبزی‌ها و حبوبات 5.7% 94.3% 66.2%
قند، شکر و شیرینی 2.7% 103.8% 79.2%
چای، قهوه، کاکائو و نوشیدنی‌ها 4.5% 107.2% 87.9%

در میان زیرگروه‌های خوراکی، روغن‌ها و چربی‌ها با 257.5% تورم نقطه‌ای اختلاف زیادی با سایر گروه‌ها دارند. لبنیات و تخم‌مرغ نیز تورم نقطه‌ای 160.6% را ثبت کرده‌اند.

تفاوت تورم شهر و روستا

فشار افزایش قیمت در مناطق روستایی همچنان بیشتر از مناطق شهری است.

منطقه تورم ماهانه تورم نقطه‌ای تورم سالانه
کل کشور 4.2% 89.8% 73.6%
شهری 4.2% 86.5% 71.1%
روستایی 4.5% 108.9% 88.0%

تورم نقطه‌ای خانوارهای روستایی 22.4 واحد درصد بیشتر از خانوارهای شهری بوده است.

در بخش خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات نیز تورم نقطه‌ای شهری 120.2% و روستایی 128.6% بوده است. برای کالاهای غیرخوراکی و خدمات این ارقام به‌ترتیب 69.1% و 91.9% ثبت شده‌اند.

تورم دهک‌های هزینه‌ای؛ سالانه برای دهک‌های پایین بیشتر است

تصویر دهک‌ها دو روند متفاوت را نشان می‌دهد. در گزارش تورم شهریور، تورم ماهانه از دهک اول به سمت دهک دهم افزایش پیدا کرده، اما تورم سالانه همچنان در دهک‌های پایین بیشتر است.

دهک تورم ماهانه تورم نقطه‌ای تورم سالانه وزن خوراکی و دخانیات
اول 2.86% 98.3% 81.4% 42.4%
دوم 3.06% 99.3% 82.4% 42.3%
سوم 3.25% 98.1% 81.3% 41.1%
چهارم 3.39% 95.8% 79.4% 38.9%
پنجم 3.59% 94.3% 78.2% 37.2%
ششم 3.77% 92.7% 76.7% 34.8%
هفتم 3.92% 91.1% 75.4% 33.5%
هشتم 4.19% 89.5% 73.9% 31.1%
نهم 4.40% 87.9% 72.6% 28.4%
دهم 5.27% 88.8% 71.3% 21.6%

بالاترین تورم سالانه متعلق به دهک دوم با 82.4% و پایین‌ترین مربوط به دهک دهم با 71.3% است. در نتیجه فاصله‌ی تورمی دهک‌ها به 11.1 واحد درصد رسیده؛ این فاصله در مرداد 10.7 واحد درصد بود.

یکی از دلایل تفاوت میان دهک‌ها، ترکیب متفاوت سبد مصرف است. خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات حدود 42.4% از سبد دهک اول را تشکیل می‌دهند، اما این سهم در دهک دهم فقط حدود 21.6% است.

تورم شهریور در استان‌ها

در میان استان‌ها، هرمزگان با 6.7% بالاترین تورم ماهانه و خراسان جنوبی با 1.8% کمترین نرخ را داشته است.

بالاترین تورم نقطه‌ای مربوط به ایلام با 114.3% و پس از آن هرمزگان با 113.8% بوده است. تهران با 74.6% پایین‌ترین تورم نقطه‌ای را ثبت کرده است.

در تورم سالانه نیز ایلام با 91.4% در صدر و تهران با 61.1% در پایین‌ترین سطح قرار دارند.

استان ماهانه نقطه‌ای سالانه
آذربایجان شرقی 5.8% 99.6% 81.3%
آذربایجان غربی 4.6% 107.7% 86.0%
اردبیل 4.7% 92.1% 76.6%
اصفهان 4.0% 83.9% 69.5%
البرز 5.5% 82.9% 69.3%
ایلام 4.4% 114.3% 91.4%
بوشهر 5.0% 103.1% 77.5%
تهران 3.4% 74.6% 61.1%
چهارمحال و بختیاری 4.6% 104.0% 85.1%
خراسان جنوبی 1.8% 85.5% 74.9%
خراسان رضوی 3.9% 97.1% 79.9%
خراسان شمالی 2.5% 95.4% 84.6%
خوزستان 4.6% 99.3% 81.8%
زنجان 4.7% 99.5% 79.1%
سمنان 3.3% 85.0% 76.7%
سیستان و بلوچستان 3.8% 83.8% 73.5%
فارس 4.2% 93.0% 77.3%
قزوین 5.3% 87.3% 74.2%
قم 5.3% 87.0% 70.4%
کردستان 5.1% 108.3% 90.3%
کرمان 3.8% 97.7% 75.9%
کرمانشاه 3.2% 100.6% 85.3%
کهگیلویه و بویراحمد 3.7% 98.8% 82.7%
گلستان 6.1% 107.8% 85.2%
گیلان 4.8% 87.1% 70.2%
لرستان 3.1% 107.4% 89.3%
مازندران 4.6% 92.5% 75.8%
مرکزی 4.6% 97.7% 83.6%
هرمزگان 6.7% 113.8% 84.7%
همدان 3.8% 89.8% 73.7%
یزد 4.1% 92.0% 78.3%

قیمت خوراکی‌های منتخب در شهریور

گزارش جداگانه‌ی مرکز آمار از متوسط قیمت 53 قلم خوراکی در مناطق شهری نیز نشان می‌دهد افزایش قیمت برخی اقلام بسیار بیشتر از شاخص کلی بوده است.

برای خوانایی، ارقام رسمی ریالی در جدول زیر به تومان تبدیل شده‌اند. این اعداد «متوسط قیمت» هستند و بسته به استان، برند و کیفیت کالا اختلاف قابل‌توجهی وجود دارد.

کالا متوسط قیمت شهریور تغییر ماهانه تغییر نسبت به سال قبل
برنج ایرانی درجه یک، هر کیلو 528,402 تومان +0.7% +78.1%
برنج خارجی درجه یک، هر کیلو 302,248 تومان +2.1% +209.2%
گوشت گوسفند، هر کیلو 1,761,508 تومان +4.8% +118.2%
گوشت گاو یا گوساله، هر کیلو 1,776,040 تومان +7.4% +139.5%
مرغ، هر کیلو 305,043 تومان -8.4% +128.1%
ماهی قزل‌آلا، هر کیلو 666,386 تومان +13.9% +134.5%
شیر پاستوریزه، یک لیتر 135,185 تومان +2.9% +149.2%
تخم‌مرغ، هر کیلو 308,862 تومان +1.2% +264.2%
روغن مایع 900 میلی‌لیتری 400,781 تومان +1.4% +342.2%
روغن نباتی جامد، هر کیلو 481,075 تومان -0.1% +371.1%
پرتقال، هر کیلو 228,879 تومان +19.1% +126.9%
هویج فرنگی، هر کیلو 125,079 تومان +31.9% +288.4%
سیب‌زمینی، هر کیلو 86,161 تومان +7.0% +175.4%
بادمجان، هر کیلو 93,498 تومان +13.3% +148.4%
پسته، هر کیلو 2,710,690 تومان +9.5% +133.7%

بیشترین افزایش ماهانه در میان اقلام منتخب مربوط به هویج فرنگی با 31.9% بوده است. پس از آن پرتقال با 19.1%، پیاز با 14.3%، ماهی قزل‌آلا با 13.9% و بادمجان با 13.3% قرار دارند.

در مقابل، قیمت هندوانه 11.1%، خیار 9.2%، سیب 8.5% و مرغ 8.4% نسبت به مرداد کاهش داشته است.

در مقایسه‌ی سالانه، روغن نباتی جامد با 371.1%، روغن مایع با 342.2%، هویج با 288.4% و تخم‌مرغ با 264.2% از بیشترین افزایش‌ها برخوردار بوده‌اند.

در مجموع از 53 قلم خوراکی منتخب، 40 قلم افزایش قیمت سالانه‌ای بیشتر از تورم نقطه‌ای 86.5 درصدی مناطق شهری داشته‌اند.

جمع‌بندی گزارش تورم شهریور

تصویر کلی تورم شهریور یک نکته‌ی مهم دارد: تورم همچنان بسیار بالاست، اما در این ماه مرکز فشار تا حدی از خوراکی‌ها به سمت کالاهای غیرخوراکی و خدمات جابه‌جا شده است.

تورم ماهانه‌ی خوراکی‌ها کاهش یافته، اما جهش قیمت ارتباطات، حمل‌ونقل، کالاهای بادوام، تفریح و سایر خدمات باعث شده تورم کل ماهانه از 3.4% در مرداد به 4.2% برسد.

جدول شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای کشور و نرخ تورم ماهانه، نقطه‌به‌نقطه و سالانه در شهریور ۱۴۰۵
جدول جزئیات شاخص قیمت مصرف‌کننده در شهریور ۱۴۰۵؛ تورم ماهانه ۴.۲ درصد، تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۹.۸ درصد و تورم سالانه ۷۳.۶ درصد گزارش شده است.

هم‌زمان، فاصله‌ی تورمی میان مناطق و دهک‌ها همچنان قابل‌توجه است. تورم سالانه‌ی روستایی 88% در برابر 71.1% در مناطق شهری قرار دارد و تورم سالانه‌ی دهک دوم 11.1 واحد درصد بیشتر از دهک دهم است.

در بخش خوراکی‌ها نیز اگرچه تورم ماهانه به 2.3% کاهش یافته، قیمت بسیاری از اقلام مهم نسبت به یک سال قبل بیش از دو یا سه برابر شده است. به همین دلیل، کاهش سرعت افزایش قیمت در یک ماه را نباید با کاهش سطح قیمت‌ها اشتباه گرفت.

نمودار تورم نقطه‌به‌نقطه کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای ایران در شهریور ۱۴۰۵ به تفکیک گروه‌های اصلی
نمودار تورم نقطه‌به‌نقطه شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد دخانیات با ۱۶۲.۷ درصد بالاترین رشد قیمت را داشته و شاخص کل تورم نقطه‌به‌نقطه به ۸۹.۸ درصد رسیده است.

سلب مسئولیت:
مطالب منتشرشده صرفاً با هدف اطلاع‌رسانی تهیه شده و فاقد هرگونه وابستگی، جانبداری یا جهت‌گیری سیاسی و حزبی است و به‌هیچ‌وجه توصیه‌ای برای خرید، فروش یا نگهداری دارایی‌های مالی، سهام، ارزهای دیجیتال یا سایر ابزارهای سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود. تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری بر عهده‌ی مخاطب است و توصیه می‌شود پیش از هر اقدامی، تحقیقات کافی انجام داده و در صورت نیاز با مشاور مالی متخصص مشورت کنید.

۰ دیدگاه