اثر جنگ بر قیمت نوشابهی رژیمی
پیامدهای جنگ ایران دیگر تنها به بازار نفت، انرژی و حملونقل دریایی محدود نیست و اکنون به قیمت کالاهای مصرفی در کشورهای دورتر نیز رسیده است. شرکت کوکاکولا در هند، در پی کمبود قوطیهای آلومینیومی و افزایش هزینههای واردات، بستهبندی و قیمت نوشابهی بدون قند دایتکوک را تغییر داده است.
براساس گزارش رویترز در ۲۴ ژوئیهی ۲۰۲۶، کوکاکولا عرضهی قوطی محبوب ۳۰۰ میلیلیتری دایتکوک با قیمت ۴۰ روپیه را کاهش داده و آن را با قوطیهای ۳۳۰ میلیلیتری ۵۰ روپیهای جایگزین کرده است. قوطیهای جدید عمدتاً از کشورهای جنوب شرق آسیا وارد میشوند و هزینهی خرید و حمل آنها بیشتر از قوطیهایی است که پیشتر از مسیر منطقهی خلیج فارس تأمین میشدند.
افزایش ۲۵ درصدی قیمت هر قوطی
در ظاهر، مشتریان با پرداخت ۱۰ روپیهی بیشتر، ۳۰ میلیلیتر نوشابهی اضافه دریافت میکنند؛ اما محاسبهی قیمت بهازای هر میلیلیتر نشان میدهد این تغییر صرفاً افزایش اندازهی بستهبندی نیست.
قوطی قبلی با حجم ۳۰۰ میلیلیتر، ۴۰ روپیه قیمت داشت؛ بنابراین هر میلیلیتر دایتکوک حدود ۰.۱۳۳ روپیه فروخته میشد. در بستهبندی جدید، قیمت ۳۳۰ میلیلیتر به ۵۰ روپیه رسیده و هزینهی هر میلیلیتر حدود ۰.۱۵۲ روپیه شده است.
در نتیجه:
- قیمت کامل هر قوطی ۲۵ درصد افزایش یافته است.
- حجم نوشیدنی تنها ۱۰ درصد بیشتر شده است.
- قیمت هر میلیلیتر حدود ۱۳.۶ درصد بالا رفته است.
کوکاکولا این تغییر قیمت را بهطور رسمی و عمومی اعلام نکرده و به درخواستهای رویترز برای توضیح دربارهی تصمیم خود نیز پاسخ نداده است. اطلاعات مربوط به علت افزایش قیمت از منابع آگاه به راهبرد تجاری و زنجیرهی تأمین این شرکت به دست آمده است.
چرا تنگهی هرمز برای قوطی نوشابه مهم است؟
تنگهی هرمز یکی از مهمترین مسیرهای تجاری جهان است که خلیج فارس را به دریای عمان و آبهای آزاد متصل میکند. این آبراه بیشتر بهدلیل نقش خود در انتقال نفت و گاز شناخته میشود، اما حجم قابلتوجهی از فلزات، مواد اولیه و محصولات صنعتی نیز از آن عبور میکنند.
منطقهی خلیج فارس حدود ۹ درصد از ظرفیت تولید آلومینیوم جهان را در اختیار دارد. سالانه بیش از پنج میلیون تن آلومینیوم تولیدشده در بحرین، قطر، عربستان سعودی و امارات متحدهی عربی از مسیر تنگهی هرمز به بازارهای دیگر ارسال میشود. در جهت مقابل نیز موادی مانند بوکسیت و آلومینا که برای تولید آلومینیوم ضروری هستند، به کارخانههای ذوب منطقه انتقال پیدا میکنند.
«کارخانهی ذوب آلومینیوم» مجموعهای صنعتی است که مواد اولیه را با مصرف مقدار زیادی برق به آلومینیوم قابلاستفاده تبدیل میکند (Aluminium Smelter). اگر ورود مواد اولیه، تأمین برق یا صادرات محصول این کارخانهها مختل شود، صنایع وابسته مانند خودروسازی، ساختمانسازی و تولید قوطی نوشیدنی نیز با کمبود و افزایش هزینه روبهرو میشوند.
کمبود دایتکوک از ماهها قبل آغاز شده بود
مشکل عرضهی دایتکوک در هند موضوع تازهای نیست. رویترز در آوریل ۲۰۲۶ گزارش داده بود که تأخیر محمولههای قوطی از منطقهی خلیج فارس، کوکاکولا را مجبور کرده است عرضهی این محصول را در برخی مناطق محدود کند یا سفارش تعدادی از توزیعکنندگان را بهطور کامل تحویل ندهد.
«سهمیهبندی عرضه» به معنای محدودکردن مقدار کالایی است که هر فروشنده یا منطقه دریافت میکند (Supply Rationing). شرکتها زمانی به این روش متوسل میشوند که موجودی محصول برای پاسخگویی به تمام تقاضای بازار کافی نباشد.
در آن زمان، برخی فروشندگان هندی گزارش داده بودند که سفارشهایشان با تأخیر مواجه شده یا به آنها پیشنهاد شده است بهجای دایتکوک، کوکزیرو یا نوشابه زیرو عرضه کنند. اختلال طولانیمدت در واردات سرانجام کوکاکولا را به استفاده از قوطیهای بزرگتر و گرانتر جنوب شرق آسیا سوق داد.
چرا دایتکوک آسیبپذیرتر بود؟
دایتکوک در هند برخلاف بسیاری از نوشیدنیهای دیگر، تقریباً بهطور کامل در قوطیهای آلومینیومی عرضه میشود. همین وابستگی به یک نوع بستهبندی، این محصول را در برابر کمبود قوطی آسیبپذیرتر کرده است.
در مقابل، کوکزیرو و بسیاری از محصولات دیگر کوکاکولا علاوهبر قوطی، در بطریهای پلاستیکی یا شیشهای نیز فروخته میشوند. این تنوع به شرکت اجازه میدهد هنگام کمبود آلومینیوم، بخشی از عرضه را از طریق بستهبندیهای دیگر ادامه دهد.
حداقل یکی از شرکتهای بطریسازی کوکاکولا در هند، عرضهی محدود دایتکوک در بطریهای شیشهای ۲۰۰ میلیلیتری را نیز آزمایش کرده است؛ با این حال، این بطریها گرانتر بودند و نتوانستند جایگزینی گسترده برای قوطیهای معمولی باشند.
«شرکت بطریسازی» مجموعهای است که نوشیدنی یک برند را در کارخانههای محلی تولید، بستهبندی و توزیع میکند (Bottling Company). برندهای بزرگ معمولاً برای پوشش بازارهای وسیع، با چندین شرکت بطریسازی منطقهای همکاری میکنند.
کمبود قوطی حتی به یک پدیدهی اجتماعی تبدیل شد
کمیابشدن دایتکوک در برخی شهرهای هند بهاندازهای موردتوجه قرار گرفت که شماری از کافهها و برگزارکنندگان رویداد، مهمانیهایی با محوریت این نوشیدنی برگزار کردند. در این برنامهها، دایتکوک همراه با ادویهها و ترکیبات مختلف سرو میشد و در برخی موارد ورودیهی شرکتکنندگان بین ۱۰ تا ۱۶ دلار بود.
این رویدادها نشان دادند که کمبود یک کالای مصرفی میتواند از طریق شبکههای اجتماعی، تقاضا و توجه عمومی به آن را بیشتر کند. رویترز گزارش داده بود که با وجود ادامهی فروش آنلاین، موجودی قوطیهای دایتکوک در بسیاری از فروشگاهها محدود شده بود.
نتیجهی اختلال در یک زنجیرهی جهانی
گرانشدن دایتکوک در هند نمونهی روشنی از نحوهی انتقال پیامدهای یک درگیری منطقهای به مصرفکنندگان کشورهای دیگر است. اختلال در یک مسیر دریایی، ابتدا صادرات آلومینیوم را محدود کرد، سپس موجودی قوطیهای نوشیدنی را کاهش داد و در نهایت کوکاکولا را وادار کرد بستهبندی گرانتری را از مسیری دورتر وارد کند.
«زنجیرهی تأمین» به تمام مراحل تهیهی مواد اولیه، تولید، بستهبندی، حملونقل و رساندن کالا به مشتری گفته میشود (Supply Chain). حتی اگر خود نوشیدنی در داخل هند تولید شود، کمبود یک جزء ساده مانند قوطی میتواند عرضهی محصول نهایی را مختل کرده و قیمت آن را افزایش دهد.
سلب مسئولیت:
مطالب منتشرشده صرفاً با هدف اطلاعرسانی تهیه شده و فاقد هرگونه وابستگی، جانبداری یا جهتگیری سیاسی و حزبی است و بههیچوجه توصیهای برای خرید، فروش یا نگهداری داراییهای مالی، سهام، ارزهای دیجیتال یا سایر ابزارهای سرمایهگذاری محسوب نمیشود. تصمیمگیری برای سرمایهگذاری بر عهدهی مخاطب است و توصیه میشود پیش از هر اقدامی، تحقیقات کافی انجام داده و در صورت نیاز با مشاور مالی متخصص مشورت کنید.
۰ دیدگاه
در حال آمادهسازی فرم دیدگاه…