به گزارش Axios, دولت دونالد ترامپ در حال تدوین یک راهبرد جدید برای خاورمیانه پس از پایان جنگ با ایران است؛ برنامهای که میتواند چارچوب سیاست واشنگتن در منطقه را برای سالهای باقیمانده از دورهی ریاستجمهوری ترامپ مشخص کند. آکسیوس در 4 سپتامبر 2026 با استناد به 2 مقام آمریکایی و 2 منبع آگاه از مذاکرات گزارش داد که این طرح هنوز در مراحل اولیه قرار دارد.
فهرست مطالب
برنامهی جدید آمریکا برای خاورمیانه چیست؟
براساس گزارش آکسیوس، دولت ترامپ میخواهد مجموعهای از پروندههای سیاسی و امنیتی منطقه را در قالب یک راهبرد گستردهتر به یکدیگر متصل کند. هدف این است که پس از پایان جنگ ایران، ساختار تازهای برای همکاری میان متحدان واشنگتن ایجاد شود و همزمان روند عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه گسترش پیدا کند.
ترامپ طی هفتههای اخیر 2 جلسه با مشاوران ارشد خود دربارهی این برنامه برگزار کرده است. به گفتهی منابع آکسیوس، او در گفتوگوهای خصوصی نیز از تلاش برای شکلدادن به «چیزی بسیار بزرگتر» در خاورمیانه پس از جنگ ایران صحبت کرده است. کاخ سفید در پاسخ به درخواست آکسیوس برای اظهارنظر دربارهی این گزارش، از اعلام موضع خودداری کرده است.
مهار ایران؛ محور اول راهبرد آمریکا در خاورمیانه
یکی از مهمترین بخشهای مورد بررسی، ایجاد همکاری منطقهای میان متحدان آمریکا برای مهار ایران است. طبق طرح مطرحشده در مذاکرات، واشنگتن میتواند نقش تضمینکننده یا پشتیبان این ساختار را بر عهده بگیرد. هنوز مشخص نیست این همکاری دقیقاً چه شکل نظامی، امنیتی یا سیاسی خواهد داشت.
این بخش از طرح نشان میدهد واشنگتن فقط به شرایط نظامی پس از جنگ نگاه نمیکند و در حال بررسی ساختاری بلندمدتتر برای سیاست خود در برابر تهران است. با این حال، آکسیوس تأکید کرده هنوز روشن نیست تمام متحدان آمریکا در منطقه با چنین چارچوبی موافقت کنند.
گسترش روابط اسرائیل با کشورهای منطقه
بخش دوم برنامه گستردهتر از موضوع ایران است و به تلاش آمریکا برای کاهش تنشهای باقیمانده در خاورمیانه پس از حملات 7 اکتبر 2023 مربوط میشود. از جمله گزینههای مورد بررسی، پیشبرد مرحلهی بعدی برنامهی ترامپ برای غزه، رسیدن به یک توافق امنیتی میان اسرائیل و سوریه و اجرای توافق میان اسرائیل و لبنان است.
در صورت پیشرفت این مذاکرات، واشنگتن تلاش خواهد کرد روابط اسرائیل با کشورهای اطراف را در یک چارچوب گستردهتر منطقهای قرار دهد. به همین دلیل، این طرح را نمیتوان فقط یک برنامه برای مقابله با ایران دانست؛ بلکه هدف احتمالی آن بازتنظیم بخشی از روابط سیاسی و امنیتی خاورمیانه پس از جنگ است.
عادیسازی روابط عربستان و اسرائیل؛ هدف مهم واشنگتن
سومین محور مطرحشده، گسترش توافقهای ابراهیم یا Abraham Accords است. این توافقها چارچوبی هستند که از سال 2020 برای عادیسازی روابط اسرائیل با برخی کشورهای عربی شکل گرفتند. دولت ترامپ اکنون رسیدن به توافق میان عربستان سعودی و اسرائیل را یکی از اهداف احتمالی مرحلهی بعدی این روند میداند.
عادیسازی روابط ریاض و تلآویو در صورت تحقق، از نظر سیاسی یکی از مهمترین تغییرات روابط منطقهای در سالهای اخیر خواهد بود. با این حال، گزارش آکسیوس از وجود توافق نهایی یا حتی مذاکرات نهاییشده خبر نمیدهد و این موضوع فعلاً یکی از بخشهای در دست بررسی راهبرد آمریکا است.
چرا راهبرد جدید آمریکا برای خاورمیانه مهم است؟
اهمیت این برنامه در گستردگی آن است. دولت ترامپ ظاهراً قصد دارد چند پروندهی جداگانه، از مهار ایران گرفته تا غزه، سوریه، لبنان و عادیسازی روابط عربستان و اسرائیل را در یک چارچوب مشترک قرار دهد. در صورت اجرا، چنین رویکردی میتواند جهت سیاست منطقهای آمریکا را برای ادامهی دورهی ترامپ مشخص کند.
زمانبندی نیز در شکلگیری این راهبرد نقش دارد. انتخابات اسرائیل برای 27 اکتبر 2026 برنامهریزی شده و انتخابات میاندورهای آمریکا نیز در نوامبر برگزار میشود. مقامهای آمریکایی امیدوارند دولت بعدی اسرائیل بتواند با این برنامه همکاری کند، هرچند برخی منابع گفتهاند ترامپ قصد دارد بدون توجه به نتیجهی انتخابات اسرائیل، طرح خود را پیش ببرد.
این گزارش چه محدودیتهایی دارد؟
مهمترین نکته این است که عبارتهایی مانند «طراحی نقشهی جدید خاورمیانه» میتوانند تصویری قطعیتر از وضعیت واقعی ایجاد کنند. آنچه آکسیوس گزارش داده، تدوین یک راهبرد سیاسی پس از جنگ است و نه یک برنامهی نهایی و تصویبشده برای تغییر ساختار منطقه. خود منابع گزارش نیز تأکید کردهاند کار روی این طرح هنوز در مراحل اولیه است.
همچنین مشخص نیست همهی متحدان واشنگتن حاضر باشند در چارچوب موردنظر آمریکا مشارکت کنند. اختلاف منافع کشورهای عربی، اسرائیل و آمریکا میتواند بر بخشهایی مانند نحوهی برخورد با ایران، آیندهی غزه یا عادیسازی روابط عربستان و اسرائیل تأثیر بگذارد.
راهبرد جدید خاورمیانه هنوز در مرحلهی تدوین است
در حال حاضر، مهمترین واقعیت این است که دولت ترامپ کار روی یک راهبرد جدید برای خاورمیانه پس از جنگ ایران را آغاز کرده، اما این برنامه هنوز نهایی نشده است. به گفتهی یکی از منابع آکسیوس، تدوین نسخهی اولیهی آن احتمالاً چند هفتهی دیگر زمان خواهد برد.
محورهای فعلی شامل همکاری متحدان آمریکا برای مهار ایران، تلاش برای حل برخی پروندههای امنیتی منطقه و گسترش توافقهای عادیسازی اسرائیل است. با این حال، تا زمان انتشار جزئیات رسمی یا تأیید طرح از سوی کاخ سفید، این موارد باید بهعنوان گزینههای در حال بررسی در سیاست آیندهی آمریکا در خاورمیانه در نظر گرفته شوند، نه تصمیمهای قطعی.
۰ دیدگاه
در حال آمادهسازی فرم دیدگاه…