یک پرونده تازه در شهر cheyenne، ایالت وایومینگ آمریکا، دوباره بحث مصرف آب و اثرات زیستمحیطی دیتاسنترهای هوش مصنوعی را داغ کرده است. مقامهای محلی میگویند یک باکتری نادر و بالقوه خطرناک به نام Cupriavidus gilardii در سیستم آب بازیافتی شهر شناسایی شده و رد آن به پروژه دیتاسنتر متا، شرکت مادر فیسبوک، رسیده است؛ پروژهای بزرگ که با سرمایهگذاری حدود 800 میلیون دلار در حال ساخت است و با نام Project Cosmo شناخته میشود.
طبق گزارشها، این آلودگی مربوط به آب آشامیدنی شهر نبوده، بلکه در سیستم آب بازیافتی یا Reclaimed Water دیده شده؛ سیستمی که معمولاً برای آبیاری فضای سبز، پارکها و برخی مصارف غیرآشامیدنی استفاده میشود. با این حال، موضوع برای مقامهای شهری جدی بوده، چون این نوع آب میتواند از طریق اسپری آبیاری یا تماس محیطی در فضاهای عمومی پخش شود و برای افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف خطر ایجاد کند.
بر اساس گزارش Business Insider، باکتری در جریان نمونهبرداریهای معمول در اوایل سال 2026 شناسایی شد و مقامهای شهر cheyenne بعداً اعلام کردند که منبع احتمالی آن به عملیات «fill-and-flush» در پروژه دیتاسنتر متا برمیگردد. در این عملیات، پیمانکار پروژه برای پاکسازی لولهها و سیستم خنککننده دیتاسنتر از آب استفاده کرده و سپس پساب حاصل وارد سیستم فاضلاب شهری شده است.
نکته حساس ماجرا این است که دیتاسنترهای بزرگ، مخصوصاً مراکزی که برای هوش مصنوعی ساخته میشوند، به سیستمهای خنککننده گسترده، مصرف بالای آب و مدیریت دقیق پساب نیاز دارند. در پروژه cheyenne، مشکل زمانی ایجاد شد که آب استفادهشده در سیستم خنککننده و شستوشوی داخلی، به جای دفع خارج از محل، وارد زیرساخت شهری شد و در نهایت به سیستم آب بازیافتی رسید. مقامهای محلی این اتفاق را یک تخلف جدی ارزیابی کردند و امتیاز تخلیه پساب پیمانکار مرتبط با پروژه را لغو کردند.
باکتری Cupriavidus gilardii در محیطهای آبی و خاکی میتواند وجود داشته باشد، به همین دلیل، هرچند مقامها تأکید کردهاند که آب آشامیدنی شهر آلوده نشده، حضور این باکتری در سیستم آب بازیافتی باعث نگرانی عمومی شده است. برخی گزارشها نیز اشاره کردهاند که این باکتری از مسیر آئروسل یا ذرات ریز آب در هوا میتواند برای گروههای حساس مشکلساز باشد.
واکنش شهر cheyenne سریع بود. مقامهای شهری تخلیه پساب مربوط به دیتاسنترها را متوقف کردند، امتیاز تخلیه پیمانکار را لغو کردند و مقررات جدیدی وضع کردند که بر اساس آن دیتاسنترها دیگر اجازه ندارند پساب مربوط به سیستمهای بسته خنککننده یا عملیات شستوشوی لولهها را وارد فاضلاب شهری کنند. طبق گزارش The Guardian، شرکتها از این پس باید چنین پسابی را جمعآوری کرده و برای دفع، به خارج از محل منتقل کنند.
متا و پیمانکاران پروژه اعلام کردهاند که پس از مشخص شدن موضوع، تخلیه پساب در محل را متوقف کردهاند و با مقامهای شهری همکاری میکنند. طبق گزارشها، آزمایشهای مستقل سفارشدادهشده از سوی پیمانکار عمومی پروژه نشانهای از وجود این باکتری در نمونههای بررسیشده پیدا نکرده، اما شهر شایان با این حال سیاستهای سختگیرانهتری برای جلوگیری از تکرار چنین اتفاقی اعمال کرده است.
این پرونده فقط یک حادثه محلی نیست؛ بلکه نشانهای از چالش بزرگتری است که با رشد دیتاسنترهای هوش مصنوعی در آمریکا و جهان جدیتر شده است. شرکتهای فناوری برای آموزش و اجرای مدلهای هوش مصنوعی به مراکز داده عظیم نیاز دارند و این مراکز، علاوه بر مصرف برق سنگین، فشار زیادی هم بر منابع آب، سیستم فاضلاب و زیرساختهای شهری وارد میکنند. به همین دلیل، هر حادثهای مانند مورد شایان میتواند مخالفت عمومی با ساخت دیتاسنترهای جدید را افزایش دهد.
در نهایت، ماجرا نشان میدهد زیرساخت هوش مصنوعی فقط به تراشه، سرور و برق محدود نیست. پشت هر دیتاسنتر بزرگ، مسئله آب، دفع پساب، سلامت عمومی و ظرفیت زیرساخت شهری هم وجود دارد. حتی اگر آب آشامیدنی آلوده نشده باشد، ورود یک باکتری بالقوه خطرناک به سیستم آب بازیافتی شهری کافی است تا مقامها قوانین را تغییر دهند و فشار افکار عمومی روی شرکتهای فناوری بیشتر شود.
۰ دیدگاه
در حال آمادهسازی فرم دیدگاه…