تحریم بانکی ایران در بریتانیا تشدید می‌شود؛ محدودیت‌های تازه از 29 سپتامبر

تحریم بانکی ایران در بریتانیا وارد مرحله‌ی تازه‌ای می‌شود. دولت این کشور مجموعه‌ای از محدودیت‌های مالی، تجاری و حمل‌ونقلی جدید علیه ایران تصویب کرده که از 29 سپتامبر 2026 اجرایی می‌شوند و دامنه‌ی تعامل مالی اشخاص و شرکت‌های بریتانیایی با طرف‌های مرتبط با ایران را محدودتر می‌کنند.

در بخش مالی، مقررات تازه شامل محدودیت بر اعطای وام و اعتبار، سرمایه‌گذاری، برخی روابط بانکی و دسترسی به بازار، ارائه‌ی بیمه و معاملات مربوط به اوراق بدهی دولت ایران است.

هم‌زمان، دفتر اجرای تحریم‌های مالی بریتانیا (OFSI) سیاست سخت‌گیرانه‌تری برای پنج بانک ایرانی فعال یا دارای حضور در بریتانیا در پیش گرفته است. بر اساس این سیاست، درخواست‌های مجوز این بانک‌ها از این پس با «فرض بر رد» بررسی می‌شوند و تنها در شرایط محدود و استثنایی امکان صدور مجوز وجود خواهد داشت.

تحریم بانکی ایران از 29 سپتامبر چه تغییری می‌کند؟

دولت بریتانیا در 8 سپتامبر «Iran (Sanctions) (Amendment) Regulations 2026» را به پارلمان ارائه کرد. این مقررات از سه‌شنبه 29 سپتامبر اجرایی می‌شوند و رژیم تحریمی این کشور علیه ایران را در حوزه‌های مالی، تجاری و حمل‌ونقل گسترش می‌دهند.

در بخش مالی، محدودیت‌های جدید فعالیت‌هایی را هدف قرار می‌دهند که با اشخاص مرتبط با ایران انجام می‌شوند. این محدودیت‌ها می‌توانند بر ارائه‌ی وام و اعتبار، سرمایه‌گذاری، روابط بانکی، دسترسی به بازارهای مالی، بیمه و معاملات اوراق بدهی دولت ایران اثر بگذارند.

بنابراین تحریم بانکی ایران در این مرحله فقط به مسدودکردن حساب یک بانک مشخص محدود نیست و بخشی از چارچوب گسترده‌تر محدودکردن دسترسی اشخاص و نهادهای مشمول به خدمات مالی بریتانیاست.

تحریم بانکی ایران شامل کدام 5 بانک می‌شود؟

OFSI در 23 سپتامبر دستورالعمل تازه‌ای برای پنج بانک ایرانی تعیین‌شده تحت رژیم تحریم‌های هسته‌ای بریتانیا منتشر کرد.

Melli Bank plc یک بانک مستقر در بریتانیاست که با بانک ملی ایران مرتبط است. در اسناد رسمی OFSI نام این مؤسسه به‌صورت Melli Bank plc آمده است و بهتر است آن را صرفاً «شعبه‌ی بریتانیا بانک ملی» توصیف نکرد.

هر پنج بانک از قبل در چارچوب تحریم‌های هسته‌ای بریتانیا تعیین شده بودند. تغییر جدید، نحوه‌ی برخورد دولت با درخواست‌های مجوز آن‌ها را سخت‌گیرانه‌تر می‌کند.

«فرض بر رد مجوز» در تحریم بانکی ایران به چه معناست؟

تحریم مالی لزوماً به این معنی نیست که هیچ تراکنشی تحت هیچ شرایطی امکان‌پذیر نیست. خزانه‌داری بریتانیا می‌تواند برای برخی فعالیت‌هایی که در حالت عادی ممنوع هستند، مجوز صادر کند.

اما در سیاست جدید، OFSI اعلام کرده درخواست‌های مربوط به پنج بانک موردنظر با presumption of denial یا «فرض بر رد» بررسی خواهند شد.

یعنی نقطه‌ی شروع بررسی این است که مجوز صادر نشود، مگر اینکه متقاضی بتواند دلایل روشن و قانع‌کننده‌ای برای استثنا ارائه کند.

دولت بریتانیا گفته مجوزها عمدتاً در مواردی صادر خواهند شد که قانون آن را الزام کند یا شرایط استثنایی و فوری، مانند خطر برای جان، سلامت جسمی یا ایمنی محیط‌زیست، وجود داشته باشد.

OFSI همچنان هر پرونده را جداگانه بررسی می‌کند؛ بنابراین این سیاست از نظر حقوقی به معنی رد خودکار و بدون بررسی تمام درخواست‌ها نیست.

مجوز عمومی 22 اکتبر در تحریم بانکی ایران چه تغییری می‌کند؟

یکی دیگر از تغییرات مهم به General Licence با شماره‌ی INT/2025/7628424 مربوط است. این مجوز در 22 اکتبر 2026 منقضی می‌شود و OFSI اعلام کرده آن را تمدید نخواهد کرد.

این مجوز عمومی برای برخی تراکنش‌های مشخص مربوط به نیازهای پایه و هزینه‌های تعریف‌شده امکان انجام فعالیت بدون دریافت مجوز اختصاصی برای هر تراکنش را فراهم می‌کرد.

بنابراین بیان اینکه این مجوز «اجازه‌ی فعالیت عمومی» به بانک‌ها می‌داده، دقیق نیست. دامنه‌ی آن از ابتدا محدود به فعالیت‌ها و شرایط مشخصی بوده است.

پس از 22 اکتبر، تراکنش‌هایی که تنها بر اساس این مجوز عمومی امکان انجام داشتند، دیگر مجاز نخواهند بود؛ مگر اینکه مجوز عمومی دیگری آن فعالیت را پوشش دهد یا خزانه‌داری بریتانیا مجوز اختصاصی صادر کند.

در نتیجه، این تغییر می‌تواند اجرای تحریم بانکی ایران را برای پنج بانک موردنظر محدودتر کند.

محدودیت‌های مالی تازه بریتانیا شامل چه مواردی است؟

اطلاعیه‌ی رسمی دولت بریتانیا چند گروه از محدودیت‌های مالی تازه را مشخص کرده است:

• ممنوعیت یا محدودیت در اعطای برخی وام‌ها و اعتبارات؛
• محدودیت در برخی سرمایه‌گذاری‌ها؛
• محدودیت در روابط بانکی و دسترسی به بازارهای مالی؛
• ممنوعیت ارائه‌ی برخی خدمات بیمه‌ای؛
• محدودیت در معامله‌ی اوراق بدهی دولت ایران.

دامنه‌ی دقیق هر ممنوعیت به تعریف اشخاص مرتبط با ایران، نوع معامله و استثناها یا مجوزهای موجود در مقررات بستگی دارد. بنابراین این مقررات را نباید به‌عنوان ممنوعیت مطلق تمام تراکنش‌های مالی مرتبط با هر فرد ایرانی تفسیر کرد.

تحریم‌های جدید فقط به تحریم بانکی ایران محدود هستند؟

خیر. مقرراتی که از 29 سپتامبر اجرایی می‌شوند بسیار گسترده‌تر از بخش بانکی هستند.

بریتانیا محدودیت‌های تجاری جدیدی در حوزه‌ی انرژی، نفت و فرآورده‌های نفتی، گاز طبیعی، پتروشیمی، طلا و فلزات گران‌بها، الماس، کالاها و فناوری دریایی و برخی نرم‌افزارها و فناوری‌های صنعتی اعمال می‌کند.

این مقررات فقط صادرات مستقیم از بریتانیا را پوشش نمی‌دهند و در برخی موارد عرضه، انتقال فناوری، تجارت از طریق کشور ثالث و ارائه‌ی خدمات مرتبط را نیز محدود می‌کنند.

در حوزه‌ی حمل‌ونقل نیز اختیارات مربوط به کشتی‌ها افزایش یافته و محدودیت‌هایی برای ارائه‌ی خدمات یا دسترسی به بنادر در نظر گرفته شده است. هواپیماهای باری ایرانی نیز، با استثناهای محدود، اجازه‌ی فرود در بریتانیا نخواهند داشت.

بریتانیا دلیل تشدید تحریم بانکی ایران را چه اعلام کرده است؟

دولت بریتانیا می‌گوید هدف این اقدامات افزایش فشار بر بخش‌های کلیدی اقتصاد ایران و محدودکردن دسترسی تهران به خدمات و بازارهای بریتانیاست.

در اطلاعیه‌ی رسمی دولت آمده است که مقررات جدید تا حد زیادی اقداماتی را بازمی‌گردانند که در چارچوب توافق هسته‌ای برجام برداشته شده بودند.

بریتانیا همچنین این روند را در ادامه‌ی بازگشت تحریم‌های سازمان ملل مرتبط با ایران در سال 2025 معرفی کرده است.

این توضیحات موضع رسمی دولت بریتانیاست. دولت ایران در گذشته بازگشت تحریم‌های مرتبط با پرونده‌ی هسته‌ای را مورد اعتراض قرار داده و مشروعیت برخی اقدامات غرب را رد کرده است.

تحریم بانکی ایران چه اثری بر فعالیت بانک‌ها در بریتانیا دارد؟

برای پنج بانک مشخص‌شده، مهم‌ترین تغییر کوتاه‌مدت این است که گرفتن مجوز برای فعالیت‌هایی که تحت تحریم ممنوع هستند دشوارتر خواهد شد.

حتی در مواردی که مجوز صادر شود، OFSI گفته فعالیت باید در حد نیاز پایه باشد و تراکنش‌ها باید قابل ثبت و حسابرسی باشند.

سیاست جدید همچنین می‌گوید به‌طور کلی مجوزی برای انتقال وجوه نگهداری‌شده توسط نهادهای فعال در بریتانیا به ایران صادر نخواهد شد. پرداخت نقدی و انتقال میان دو بانک تعیین‌شده نیز تحت این چارچوب مجاز نخواهد بود.

در نتیجه، تشدید تحریم بانکی ایران فضای عملیاتی این مؤسسات را در بریتانیا محدودتر می‌کند، اما وضعیت هر تراکنش همچنان به مقررات، نوع فعالیت و وجود یا نبود مجوز معتبر بستگی دارد.

جمع‌بندی تحریم بانکی ایران

تحریم بانکی ایران در بریتانیا در دو مرحله تشدید شده است. نخست، OFSI از 23 سپتامبر سیاست «فرض بر رد» را برای درخواست‌های مجوز پنج بانک ایرانی اعمال کرده است. سپس از 29 سپتامبر مجموعه‌ی گسترده‌تری از محدودیت‌های مالی، تجاری و حمل‌ونقلی علیه ایران اجرایی می‌شود.

همچنین مجوز عمومی INT/2025/7628424 در 22 اکتبر منقضی خواهد شد و دولت بریتانیا گفته آن را تمدید نمی‌کند. در نتیجه، برخی تراکنش‌هایی که تا آن زمان تحت این مجوز امکان انجام دارند، پس از انقضا به مجوز دیگری نیاز خواهند داشت.

بنابراین خبر فقط درباره‌ی «تحریم 5 بانک از 29 سپتامبر» نیست. پنج بانک از قبل تحت تحریم بوده‌اند؛ تغییر تازه، سخت‌ترشدن سیاست صدور مجوز برای آن‌ها و گسترش هم‌زمان محدودیت‌های مالی بریتانیا علیه ایران است.

منابع

• GOV.UK؛ جزئیات رسمی مقررات جدید تحریم ایران که از 29 سپتامبر 2026 اجرایی می‌شوند
• HM Treasury / OFSI؛ سیاست رسمی فرض بر رد درخواست مجوز پنج بانک ایرانی
• OFSI؛ مجوز عمومی INT/2025/7628424 و تاریخ انقضای 22 اکتبر 2026
• GOV.UK؛ راهنمای رسمی رژیم تحریم‌های ایران در بریتانیا

سلب مسئولیت:
مطالب منتشرشده صرفاً با هدف اطلاع‌رسانی تهیه شده و فاقد هرگونه وابستگی، جانبداری یا جهت‌گیری سیاسی و حزبی است و به‌هیچ‌وجه توصیه‌ای برای خرید، فروش یا نگهداری دارایی‌های مالی، سهام، ارزهای دیجیتال یا سایر ابزارهای سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود. تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری بر عهده‌ی مخاطب است و توصیه می‌شود پیش از هر اقدامی، تحقیقات کافی انجام داده و در صورت نیاز با مشاور مالی متخصص مشورت کنید.