4 سال صعود بورس آمریکا: رشد 117 درصدی S&P 500 با موتور هوش مصنوعی

بورس آمریکا در آستانه‌ی ثبت چهارمین سال متوالی از بازار صعودی خود قرار دارد. شاخص S&P 500 که یکی از مهم‌ترین معیارهای سنجش عملکرد بازار سهام آمریکاست، از کف اکتبر 2022 تاکنون حدود 117% رشد کرده و دوباره در نزدیکی رکوردهای تاریخی معامله می‌شود.

مهم‌ترین موتور این رشد، گسترش هوش مصنوعی و سرمایه‌گذاری گسترده‌ی شرکت‌های فناوری در زیرساخت‌های آن بوده است. شرکت‌هایی مانند انویدیا، مایکروسافت، آلفابت و متا نقش بزرگی در افزایش ارزش شاخص‌های سهام داشته‌اند.

با این حال، گزارش تازه‌ی رویترز نشان می‌دهد ادامه‌ی این روند با چالش‌هایی روبه‌رو شده است. تمرکز بخش بزرگی از ارزش بازار در تعداد محدودی از شرکت‌های فناوری، افزایش نرخ بهره‌ی آمریکا و بالا رفتن بازده اوراق خزانه‌داری از مهم‌ترین خطراتی هستند که سرمایه‌گذاران باید زیر نظر داشته باشند.

بازار گاوی آمریکا چیست و از چه زمانی شروع شد؟

در بازارهای مالی، اصطلاح بازار گاوی (Bull Market) به دوره‌ای گفته می‌شود که قیمت سهام برای مدت قابل‌توجهی روند صعودی دارد.

یکی از تعریف‌های رایج این است که اگر شاخصی پس از تجربه‌ی افت دست‌کم 20 درصدی، دوباره بیش از 20% رشد کند، وارد بازار گاوی شده است. البته تحلیلگران درباره‌ی جزئیات تعریف و زمان دقیق شروع یا پایان چنین دوره‌هایی همیشه اتفاق‌نظر ندارند.

بازار گاوی فعلی آمریکا از 12 اکتبر 2022 آغاز شد؛ زمانی که شاخص S&P 500 به کف پایانی چرخه‌ی نزولی قبلی رسید.

اکنون، در اکتبر 2026، این روند در آستانه‌ی چهارمین سالگرد خود قرار دارد و شاخص S&P 500 نزدیک بالاترین سطوح تاریخی معامله می‌شود.

نکته‌ی جالب اینکه ChatGPT حدود یک ماه پس از آغاز این بازار صعودی عرضه شد. در سال‌های بعد، هوش مصنوعی به یکی از مهم‌ترین موضوعات سرمایه‌گذاری در وال‌استریت تبدیل شد.

بورس آمریکا در 4 سال گذشته چقدر رشد کرده است؟

از اکتبر 2022 تاکنون شاخص S&P 500 حدود 117% افزایش یافته است. به بیان ساده، ارزش این شاخص در این دوره بیش از 2 برابر شده است.

البته این رشد به معنی افزایش یکسان قیمت تمام شرکت‌های بورس آمریکا نیست. S&P 500 شاخصی است که عملکرد حدود 500 شرکت بزرگ بورسی آمریکا را اندازه‌گیری می‌کند و شرکت‌های بزرگ‌تر وزن بیشتری در آن دارند.

طبق داده‌های Carson Group، بازار صعودی فعلی از نظر مدت‌زمان، هشتمین بازار گاوی طولانی آمریکا پس از جنگ جهانی دوم و از نظر میزان رشد، ششمین بازار گاوی پربازده در این دوره بوده است.

اما آیا طولانی‌شدن بازار گاوی به معنی نزدیک‌شدن پایان آن است؟

مارک هکت، استراتژیست ارشد Nationwide، معتقد است صرف رسیدن به چهارمین سال یک بازار صعودی، به‌خودی‌خود موضوع نگران‌کننده‌ای نیست. از دید او، روندهای صعودی صرفاً به دلیل طول عمرشان پایان پیدا نمی‌کنند؛ بلکه معمولاً یک مشکل اقتصادی یا مالی باعث تغییر مسیر آنها می‌شود.

هوش مصنوعی چگونه موتور رشد بورس آمریکا شد؟

به گزارش رویترز، هوش مصنوعی مهم‌ترین ویژگی بازار گاوی فعلی آمریکاست.

شرکت‌های بزرگ فناوری طی چند سال گذشته سرمایه‌گذاری‌های عظیمی در دیتاسنترها، تراشه‌های پردازشی، تجهیزات شبکه، برق و زیرساخت مورد نیاز مدل‌های AI انجام داده‌اند.

بخشی از این سرمایه‌گذاری‌ها مستقیماً به درآمد شرکت‌هایی مانند Nvidia تبدیل شده و بخش دیگری نیز تقاضا را در صنایع مختلف افزایش داده است.

به همین دلیل تأثیر هوش مصنوعی دیگر فقط به قیمت سهام شرکت‌های فناوری محدود نیست و به بخش‌هایی از اقتصاد واقعی آمریکا نیز رسیده است.

سهم هوش مصنوعی از رشد اقتصاد آمریکا

طبق برآورد Oxford Economics، حدود یک‌سوم رشد اخیر اقتصاد آمریکا به هوش مصنوعی ارتباط داشته است.

این برآورد فقط شامل سرمایه‌گذاری مستقیم برای ساخت دیتاسنتر و زیرساخت AI نیست. بخشی از آن به اثر افزایش ثروت ناشی از رشد بازار سهام مربوط می‌شود؛ یعنی وقتی ارزش دارایی‌های سرمایه‌گذاران بیشتر می‌شود، ممکن است بخشی از آنها مصرف خود را افزایش دهند.

بنابراین عدد یک‌سوم، یک برآورد اقتصادی از اثر مستقیم و غیرمستقیم هوش مصنوعی است، نه اینکه یک‌سوم کل تولید اقتصادی آمریکا مستقیماً توسط مدل‌های AI ایجاد شده باشد.

رشد سود شرکت‌های آمریکایی

یکی دیگر از عوامل حمایت‌کننده از بازار، رشد سودآوری شرکت‌هاست.

طبق برآوردهای مورد اشاره‌ی رویترز، سود شرکت‌های موجود در S&P 500 ممکن است در سال 2026 بیش از 35% افزایش پیدا کند.

بخش مهمی از این رشد به افزایش هزینه‌های سرمایه‌ای شرکت‌های بزرگ فناوری، موسوم به Hyperscalers، برای توسعه‌ی زیرساخت‌های هوش مصنوعی ارتباط دارد.

Hyperscaler به شرکت بزرگی گفته می‌شود که زیرساخت پردازشی و دیتاسنتری بسیار گسترده‌ای دارد و می‌تواند ظرفیت خدمات ابری و هوش مصنوعی خود را در مقیاس عظیم افزایش دهد.

رشد خیره‌کننده‌ی ارزش انویدیا

اگر قرار باشد یک شرکت را نماد رشد بورس آمریکا با محوریت هوش مصنوعی بدانیم، انویدیا (Nvidia) یکی از روشن‌ترین نمونه‌هاست.

انویدیا یکی از مهم‌ترین تأمین‌کنندگان پردازنده‌های گرافیکی یا GPU است که برای آموزش و اجرای مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی استفاده می‌شوند.

با افزایش تقاضا برای دیتاسنترهای AI، فروش پردازنده‌های انویدیا رشد قابل‌توجهی داشته و ارزش سهام این شرکت نیز جهش کرده است.

این رشد، انویدیا را به بزرگ‌ترین شرکت جهان از نظر ارزش بازار تبدیل کرده است.

طبق گزارش رویترز، در حال حاضر 13 شرکت آمریکایی ارزشی برابر یا بیشتر از 1 تریلیون دلار دارند و تقریباً همه‌ی آنها یا در بخش فناوری فعالیت می‌کنند یا ارتباط مهمی با هوش مصنوعی دارند.

این وضعیت نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران تا چه اندازه روی آینده‌ی فناوری و ادامه‌ی سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های AI حساب باز کرده‌اند.

ریسک تمرکز بازار؛ وابستگی به چند شرکت بزرگ

با وجود رشد قدرتمند بورس آمریکا، یک نگرانی مهم وجود دارد: سهم شرکت‌های بزرگ فناوری از کل بازار بیش از گذشته شده است.

بر اساس داده‌های J.P. Morgan Asset Management، وزن 10 شرکت بزرگ در شاخص S&P 500 از حدود 28% در اکتبر 2022 به 40% در سال 2026 رسیده است.

به زبان ساده، از هر 100 دلاری که ارزش شاخص S&P 500 را تشکیل می‌دهد، اکنون حدود 40 دلار به 10 شرکت بزرگ اختصاص دارد.

این تمرکز باعث می‌شود عملکرد تعداد محدودی از شرکت‌ها تأثیر بسیار زیادی بر کل شاخص داشته باشد.

اگر این شرکت‌ها سودآوری بالاتری ثبت کنند، می‌توانند شاخص را به‌سرعت بالا ببرند. اما اگر انتظارات سرمایه‌گذاران را برآورده نکنند، افت سهام آنها نیز می‌تواند فشار بزرگی بر بازار وارد کند.

همه‌ی بخش‌های بورس آمریکا به یک اندازه رشد نکرده‌اند

نکته‌ی مهم دیگر این است که از میان 11 بخش اصلی S&P 500، فقط 2 بخش توانسته‌اند طی بازار گاوی فعلی عملکردی بهتر از خود شاخص ثبت کنند:

• فناوری اطلاعات (Information Technology)
• خدمات ارتباطی (Communication Services)

بخش خدمات ارتباطی شامل شرکت‌های بزرگی مانند Alphabet و Meta می‌شود که سرمایه‌گذاری سنگینی در هوش مصنوعی دارند.

بنابراین اگرچه کل شاخص S&P 500 رشد بزرگی تجربه کرده، بخش قابل‌توجهی از این موفقیت به شرکت‌های مرتبط با فناوری و AI وابسته بوده است.

این موضوع به‌خصوص برای سرمایه‌گذارانی اهمیت دارد که تصور می‌کنند خرید یک صندوق دنبال‌کننده‌ی S&P 500 به معنای پخش‌شدن مساوی سرمایه میان 500 شرکت است؛ در حالی که وزن شرکت‌های بزرگ در این شاخص بسیار بیشتر است.

افزایش نرخ بهره چه خطری برای سهام دارد؟

در کنار ریسک تمرکز بازار، سیاست پولی آمریکا نیز می‌تواند بر ادامه‌ی رشد سهام تأثیر بگذارد.

فدرال رزرو برای مهار تورم دوباره به افزایش نرخ بهره روی آورده است. نرخ بهره‌ی بالاتر معمولاً هزینه‌ی دریافت وام و تأمین مالی را برای شرکت‌ها افزایش می‌دهد و می‌تواند سرعت رشد اقتصاد را کاهش دهد.

این موضوع برای شرکت‌های فناوری اهمیت ویژه‌ای دارد، چون بخش بزرگی از ارزش آنها به انتظارات سرمایه‌گذاران از سودهای آینده وابسته است.

وقتی نرخ بهره بالاتر می‌رود، ارزش فعلی سودهایی که قرار است چند سال بعد به‌دست بیایند ممکن است کاهش پیدا کند؛ در نتیجه بازار می‌تواند ارزش‌گذاری پایین‌تری برای بعضی سهام در نظر بگیرد.

از سوی دیگر، افزایش هزینه‌ی تأمین مالی می‌تواند اجرای پروژه‌های جدید، توسعه‌ی دیتاسنترها و سایر سرمایه‌گذاری‌های پرهزینه را دشوارتر کند.

این همان خطری است که بازار در چرخه‌ی نزولی پیش از اکتبر 2022 نیز با آن روبه‌رو بود؛ دوره‌ای که افزایش شدید نرخ بهره با افت بازار سهام همراه شد.

بازده بالای اوراق خزانه‌داری و فشار بر بورس

افزایش نرخ بهره با رشد بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا نیز همراه شده است.

طبق گزارش رویترز، بازده اوراق 10 ساله خزانه‌داری آمریکا در محدوده‌ی 5.2% قرار دارد و اخیراً به بالاترین سطح خود در حدود 24 سال گذشته رسیده است.

چرا این عدد برای بورس اهمیت دارد؟ زیرا اوراق خزانه‌داری آمریکا یکی از مهم‌ترین دارایی‌های مرجع با ریسک اعتباری پایین محسوب می‌شوند.

وقتی سرمایه‌گذار می‌تواند از اوراق دولتی بازده نسبتاً بالایی دریافت کند، ممکن است برای پذیرش نوسان و ریسک سهام، بازده مورد انتظار بیشتری مطالبه کند.

به همین دلیل افزایش بازده اوراق می‌تواند بخشی از جذابیت نسبی سهام را کاهش دهد.

صرف ریسک سهام چیست؟

یکی از شاخص‌هایی که تحلیلگران برای مقایسه‌ی جذابیت سهام و اوراق بررسی می‌کنند، صرف ریسک سهام (Equity Risk Premium) است.

این مفهوم به بازده اضافه‌ای اشاره دارد که سرمایه‌گذار انتظار دارد در مقابل پذیرش ریسک سهام، نسبت به یک سرمایه‌گذاری کم‌ریسک‌تر دریافت کند.

وقتی بازده اوراق خزانه‌داری افزایش پیدا می‌کند، اگر بازده مورد انتظار سهام به همان اندازه بالا نرود، صرف ریسک سهام کاهش می‌یابد.

در چنین شرایطی بعضی سرمایه‌گذاران ممکن است ترجیح دهند سهم بیشتری از سبد خود را به اوراق بدهی اختصاص دهند.

آیا روند صعودی بورس آمریکا به پایان نزدیک شده است؟

پاسخ قطعی به این سؤال وجود ندارد. بازار گاوی فعلی بورس آمریکا از نظر تاریخی طولانی و پربازده بوده، اما طول عمر به‌تنهایی نشانه‌ی پایان آن نیست.

نقطه‌ی قوت اصلی بازار همچنان رشد سود شرکت‌ها و سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی است. در مقابل، مسئله این است که سرمایه‌گذاران از شرکت‌های فناوری انتظارات بسیار بالایی دارند.

آنتونی سگلیمبنه، استراتژیست ارشد Ameriprise، معتقد است با ورود بازار بورس آمریکا به چهارمین سال رشد، شرکت‌های فناوری بیش از گذشته باید نشان دهند سرمایه‌گذاری‌های عظیم امروز آنها در آینده واقعاً به سود تبدیل می‌شود.

برای مثال، بازار دیگر صرفاً با اعلام ساخت یک دیتاسنتر یا سفارش تراشه‌ی بیشتر قانع نمی‌شود؛ سرمایه‌گذاران به‌تدریج می‌خواهند درآمد و سود حاصل از این هزینه‌ها را هم ببینند.

به همین دلیل اگر شرکت‌های بزرگ فناوری نتوانند به پیش‌بینی‌های رشد خود برسند، واکنش بازار ممکن است شدید باشد.

در کنار این موضوع، انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در نوامبر 2026 نیز می‌تواند به نوسانات کوتاه‌مدت بازار اضافه کند.

با وجود این ریسک‌ها، همه‌ی تحلیلگران انتظار پایان فوری روند صعودی را ندارند. برای مثال، Edward Jones همچنان دیدگاه مثبتی نسبت به سهام دارد، اما موضع آن نسبت به گذشته محتاطانه‌تر شده و جذابیت اوراق درآمد ثابت را نیز بیشتر می‌داند.

در مجموع، پیام گزارش رویترز این است که هوش مصنوعی همچنان موتور اصلی بورس آمریکا باقی مانده، اما ادامه‌ی رشد بازار بیش از گذشته به سودآوری واقعی شرکت‌ها وابسته شده است.

سؤالات متداول درباره‌ی بازار گاوی آمریکا

بازار گاوی یا Bull Market چیست؟

بازار گاوی به دوره‌ای نسبتاً طولانی از رشد قیمت دارایی‌ها گفته می‌شود. یکی از معیارهای رایج، افزایش حداقل 20 درصدی شاخص پس از یک دوره‌ی افت شدید است.

بازار گاوی فعلی بورس آمریکا چه زمانی شروع شد؟

شروع چرخه‌ی صعودی فعلی S&P 500 به 12 اکتبر 2022 برمی‌گردد. این شاخص تا 9 اکتبر 2026 حدود 117% رشد کرده است.

چرا هوش مصنوعی باعث رشد بازار بورس آمریکا شده است؟

سرمایه‌گذاری گسترده در دیتاسنترها، تراشه‌ها و زیرساخت‌های هوش مصنوعی باعث افزایش تقاضا و سودآوری تعدادی از شرکت‌های بزرگ فناوری شده و ارزش سهام آنها را بالا برده است.

چرا تمرکز بازار سهام در چند شرکت خطرناک است؟

وقتی شرکت‌های محدودی وزن بزرگی در شاخص دارند، افت قیمت همان شرکت‌ها می‌تواند تأثیر نامتناسبی بر عملکرد کل شاخص بگذارد.

آیا بازار گاوی 4 ساله لزوماً به پایان نزدیک است؟

خیر. سن بازار به‌تنهایی پایان روند صعودی بورس آمریکا را تعیین نمی‌کند. وضعیت سود شرکت‌ها، تورم، نرخ بهره، رشد اقتصادی و ارزش‌گذاری سهام اهمیت بیشتری دارند.

سلب مسئولیت:
مطالب منتشرشده صرفاً با هدف اطلاع‌رسانی تهیه شده و فاقد هرگونه وابستگی، جانبداری یا جهت‌گیری سیاسی و حزبی است و به‌هیچ‌وجه توصیه‌ای برای خرید، فروش یا نگهداری دارایی‌های مالی، سهام، ارزهای دیجیتال یا سایر ابزارهای سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود. تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری بر عهده‌ی مخاطب است و توصیه می‌شود پیش از هر اقدامی، تحقیقات کافی انجام داده و در صورت نیاز با مشاور مالی متخصص مشورت کنید.