آپدیت جدید اتریوم: انجام 64 کار با یک تراکنش و کیف پول‌های ساده‌تر

پیشنهاد جدید برای آپدیت اتریوم می‌تواند کاری کند که استفاده از کیف پول‌های کریپتویی خیلی شبیه‌تر به اپلیکیشن‌های معمولی شود. در طرح EIP-8141، کاربران می‌توانند چند کار را داخل یک تراکنش انجام دهند، اپلیکیشن‌ها می‌توانند کارمزد تراکنش را به‌جای کاربر پرداخت کنند و حتی مسیرهایی برای بازیابی کیف پول بدون وابستگی کامل به یک عبارت بازیابی ثابت ایجاد می‌شود.

یکی از مهم‌ترین تغییرات این پیشنهاد، معرفی نوع جدیدی از تراکنش به نام Frame Transaction است. این تراکنش می‌تواند حداکثر 64 مرحله را در خودش جای دهد. مثلاً به‌جای اینکه برای تأیید یک توکن و سپس تبدیل (سواپ) آن دو تراکنش جدا انجام دهید، هر دو کار می‌توانند در قالب یک فرایند واحد انجام شوند.

با این حال، یک نکته‌ی مهم وجود دارد: EIP-8141 هنوز یک پیشنهاد در حال توسعه است و روی شبکه‌ی اصلی اتریوم فعال نشده. این طرح برای ارتقای Hegotá در حال بررسی است؛ ارتقایی که بعد از ارتقای Glamsterdam می‌آید و فعلاً برای سال 2027 برنامه‌ریزی شده است.

EIP-8141 اتریوم دقیقاً چیست؟

اول از همه باید خود اصطلاح EIP را توضیح داد. EIP مخفف Ethereum Improvement Proposal و به معنی «پیشنهاد بهبود اتریوم» است. توسعه‌دهندگان برای تغییر بخش‌های مهم شبکه ابتدا پیشنهاد خود را به شکل یک EIP منتشر می‌کنند تا جزئیات فنی آن بررسی و درباره‌اش بحث شود.

بنابراین هر EIP الزاماً به بخشی از اتریوم تبدیل نمی‌شود. بعضی پیشنهادها تغییر می‌کنند، بعضی کنار گذاشته می‌شوند و بعضی پس از بررسی و آزمایش وارد یکی از ارتقاهای اصلی شبکه می‌شوند.

EIP-8141 که ویتالیک بوترین (بنیان‌گذار اتریوم) و چند توسعه‌دهنده‌ی دیگر روی آن کار کرده‌اند، نوع جدیدی از تراکنش به نام Frame Transaction پیشنهاد می‌کند. هدف اصلی این است که کیف پول اتریوم انعطاف بیشتری داشته باشد و انجام کارهای پیچیده برای کاربر ساده‌تر شود.

چطور 64 کار در یک تراکنش انجام می‌شود؟

در EIP-8141، یک تراکنش می‌تواند به چند بخش یا Frame تقسیم شود. Frame را می‌توان خیلی ساده یک «مرحله» از تراکنش در نظر گرفت.

مثلاً یک تراکنش می‌تواند این مراحل را داشته باشد: اول هویت کیف پول را بررسی کند، بعد اجازه‌ی استفاده از یک توکن را بدهد، سپس آن توکن را در یک صرافی غیرمتمرکز تبدیل کند و در نهایت کارمزد را از حساب دیگری دریافت کند.

طبق نسخه‌ی فعلی EIP-8141، یک Frame Transaction می‌تواند حداکثر 64 Frame داشته باشد. یعنی مجموعه‌ای از کارها که امروز ممکن است به چند تأیید یا تراکنش جدا نیاز داشته باشند، می‌توانند در یک ساختار واحد قرار بگیرند.

تأیید و تبدیل توکن با یک کلیک

یکی از بهترین مثال‌ها مربوط به استفاده از صرافی‌های غیرمتمرکز یا DEX است. DEX صرافی‌ای است که معاملات در آن مستقیماً با قراردادهای هوشمند روی بلاکچین انجام می‌شود و دارایی کاربر به حساب یک صرافی متمرکز منتقل نمی‌شود.

اگر امروز بخواهید بعضی توکن‌ها را در یک DEX تبدیل کنید، ابتدا باید یک تراکنش برای Approve انجام دهید. Approve یعنی به قرارداد هوشمند اجازه می‌دهید مقدار مشخصی از توکن شما را برای انجام معامله استفاده کند. بعد از آن، تراکنش دوم برای خود Swap یا تبدیل توکن انجام می‌شود.

EIP-8141 اجازه می‌دهد این دو مرحله در یک Atomic Batch قرار بگیرند. Atomic Batch یعنی چند کار به یکدیگر وابسته باشند: یا همه با موفقیت انجام شوند، یا اگر یکی شکست خورد، تغییرات بقیه هم برگردد.

مثلاً اگر مرحله‌ی تبدیل توکن ناموفق شود، تأیید دسترسی به توکن هم باقی نمی‌ماند. این موضوع هم تجربه‌ی کاربری را ساده‌تر می‌کند و هم جلوی بعضی وضعیت‌های ناخواسته را می‌گیرد.

پرداخت کارمزد اتریوم توسط اپلیکیشن‌ها

تغییر مهم دیگر مربوط به Gas Fee یا کارمزد گس است. گس همان کارمزد یا هزینه‌ای است که برای انجام تراکنش و اجرای عملیات روی شبکه‌ی اتریوم پرداخت می‌شود و معمولاً کاربر باید آن را با ETH بپردازد.

این مسئله برای کاربران تازه‌وارد دردسر ایجاد می‌کند. تصور کنید برای اولین بار وارد یک اپلیکیشن بلاکچینی شده‌اید، اما قبل از انجام هر کاری باید ابتدا ETH بخرید و به کیف پولتان انتقال دهید تا فقط بتوانید کارمزد پرداخت کنید.

EIP-8141 مسیر ساده‌تری ایجاد می‌کند: یک شخص یا اپلیکیشن دیگر می‌تواند هزینه‌ی گس تراکنش شما را پرداخت کند. به چنین سیستمی معمولاً اسپانسر (Sponsor) یا Paymaster گفته می‌شود.

مثلاً یک بازی بلاکچینی می‌تواند تصمیم بگیرد هزینه‌ی اولین چند تراکنش کاربران جدید را خودش بدهد. از دید کاربر، تجربه می‌تواند شبیه اپلیکیشن‌های عادی باشد؛ وارد برنامه می‌شود و بدون اینکه از همان ابتدا ETH تهیه کند، شروع به استفاده می‌کند.

آیا دیگر به عبارت بازیابی نیاز نداریم؟

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این پیشنهاد به امنیت کیف پول مربوط می‌شود، اما اینجا باید یک برداشت اشتباه را اصلاح کرد: EIP-8141 به این معنی نیست که سیدفریز یا عبارت بازیابی ناگهان از اتریوم حذف می‌شود.

Seed Phrase یا عبارت بازیابی همان مجموعه‌ی 12 یا 24 کلمه‌ای است که بسیاری از کیف پول‌ها هنگام ساخت حساب به کاربر می‌دهند. این عبارت راه اصلی بازیابی دسترسی به کیف پول است و اگر فرد آن را گم کند و راه دیگری برای بازیابی نداشته باشد، ممکن است برای همیشه دارایی‌اش را از دست بدهد.

EIP-8141 ساختاری ایجاد می‌کند که حساب دیگر مجبور نباشد برای همیشه به همان روش ثابت تأیید هویت وابسته بماند. در نتیجه، کیف پول‌ها می‌توانند در آینده روش‌هایی مثل دستگاه دوم، کلید جدید یا حتی یک فرد مورد اعتماد را برای بازیابی دسترسی پیاده‌سازی کنند.

پس بهتر است به‌جای «حذف سیدفریز» بگوییم این پیشنهاد راه را برای کیف پول‌هایی باز می‌کند که بازیابی آن‌ها فقط به نگهداری یک عبارت 12 کلمه‌ای وابسته نیست.

Key Rotation چیست و چرا مهم است؟

یکی از قابلیت‌های مهم EIP-8141 چیزی به نام Key Rotation یا تعویض کلید است.

برای فهم آن اول باید Private Key یا کلید خصوصی را بشناسیم. کلید خصوصی در واقع رمز اصلی کنترل کیف پول است. کسی که به آن دسترسی داشته باشد می‌تواند تراکنش‌های آن حساب را تأیید کند.

در ساختار سنتی، آدرس حساب ارتباط نزدیکی با کلیدی دارد که هنگام ساخت آن ایجاد شده است. EIP-8141 تلاش می‌کند حساب را از وابستگی دائمی به یک کلید مشخص جدا کند.

در نتیجه، اگر کاربر احساس کند کلیدش در خطر است یا بخواهد روش امنیتی جدیدی استفاده کند، می‌تواند کلید تأییدکننده را تغییر دهد، بدون اینکه مجبور باشد تمام دارایی‌هایش را به یک آدرس جدید منتقل کند.

می‌توان آن را شبیه عوض‌کردن رمز حساب بانکی در نظر گرفت: حساب همان حساب باقی می‌ماند، اما کلیدی که اجازه‌ی ورود به آن را می‌دهد تغییر می‌کند.

ارتباط آپدیت با Passkey و امنیت موبایل

EIP-8141 از نوعی امضای رمزنگاری به نام P256 هم پشتیبانی می‌کند. این نام شاید فنی به نظر برسد، اما اهمیت آن برای کاربران عادی ساده‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد.

P256 یکی از روش‌های رمزنگاری‌ای است که در فناوری‌هایی مثل Passkey و تراشه‌های امنیتی بسیاری از گوشی‌ها و کامپیوترها استفاده می‌شود. Passkey روشی برای ورود به حساب است که می‌تواند به‌جای پسورد از اثر انگشت، تشخیص چهره یا سیستم امنیتی خود دستگاه استفاده کند.

این به آن معنا نیست که با فعال‌شدن EIP-8141 همه‌ی کیف پول‌های اتریوم فوراً با Face ID باز خواهند شد. اما زیرساخت لازم را ساده‌تر می‌کند تا سازندگان کیف پول بتوانند تجربه‌هایی شبیه سیستم‌های امنیتی امروزی گوشی‌ها طراحی کنند.

این تغییر چه ربطی به کامپیوترهای کوانتومی دارد؟

EIP-8141 یک هدف بلندمدت دیگر هم دارد: آماده‌کردن اتریوم برای دوران رمزنگاری پساکوانتومی.

کامپیوترهای کوانتومی نسل متفاوتی از کامپیوترها هستند که اگر در آینده به اندازه‌ی کافی قدرتمند شوند، ممکن است بتوانند برخی روش‌های رمزنگاری فعلی را بشکنند. البته کامپیوترهای کوانتومی امروزی هنوز توان شکستن رمزنگاری اتریوم را ندارند و این یک تهدید فوری نیست.

مشکل این است که تغییر سیستم امنیتی شبکه‌ای به بزرگی اتریوم یک‌شبه امکان‌پذیر نیست. به همین دلیل توسعه‌دهندگان از سال‌ها قبل برای چنین سناریویی آماده می‌شوند.

یکی از مزیت‌های EIP-8141 این است که هر حساب می‌تواند روش تأیید امضای خودش را انعطاف‌پذیرتر انتخاب کند. در آینده، این ویژگی می‌تواند اجازه دهد کاربران به روش‌های رمزنگاری مقاوم در برابر کامپیوترهای کوانتومی مهاجرت کنند، بدون اینکه لازم باشد همه‌ی حساب‌های اتریوم در یک روز تغییر کنند.

EIP-8141 چه زمانی فعال می‌شود؟

این پیشنهاد در حال حاضر همچنان در مرحله‌ی توسعه است و در صفحه‌ی رسمی EIP با وضعیت Draft یا پیش‌نویس نمایش داده می‌شود.

همچنین برخلاف برخی گزارش‌ها، هنوز نمی‌توان گفت حضور آن در Hegotá صددرصد قطعی است. بنیاد اتریوم می‌گوید EIP-8141 دارد برای اضافه شدن در این ارتقا بررسی می‌شود.

Hegotá ارتقای بعدی اتریوم هم نیست. قبل از آن، Glamsterdam قرار دارد که فعلاً برای سه‌ماهه‌ی چهارم 2026 برنامه‌ریزی شده است. پس از آن Hegotá قرار است در سال 2027 انجام شود و تاریخ دقیق فعال‌شدن آن هنوز مشخص نشده است.

اگر EIP-8141 در نهایت وارد شبکه شود، تغییر اصلی برای کاربران شاید در ظاهر بسیار ساده باشد: تأییدهای کمتر، امکان انجام چند کار با یک تراکنش، پرداخت کارمزد توسط اپلیکیشن‌ها و کیف پول‌هایی که بازیابی و امنیتشان انعطاف بیشتری دارد.

اما در پشت این تجربه‌ی ساده، تغییر بزرگ‌تری در حال شکل‌گیری است. اتریوم می‌خواهد از مدلی که در آن یک حساب تقریباً به یک کلید و یک روش ثابت برای پرداخت کارمزد وابسته است، به سمت حساب‌هایی حرکت کند که قابل برنامه‌ریزی‌تر، قابل بازیابی‌تر و برای کاربران عادی ساده‌تر باشند.

سلب مسئولیت:
مطالب منتشرشده صرفاً با هدف اطلاع‌رسانی تهیه شده و فاقد هرگونه وابستگی، جانبداری یا جهت‌گیری سیاسی و حزبی است و به‌هیچ‌وجه توصیه‌ای برای خرید، فروش یا نگهداری دارایی‌های مالی، سهام، ارزهای دیجیتال یا سایر ابزارهای سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود. تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری بر عهده‌ی مخاطب است و توصیه می‌شود پیش از هر اقدامی، تحقیقات کافی انجام داده و در صورت نیاز با مشاور مالی متخصص مشورت کنید.