دونالد ترامپ تلاش میکند وابستگی زنجیرهی تأمین آمریکا به مواد معدنی چین را کاهش دهد، اما بررسیهای رویترز نشان میدهد صنایع داخلی این کشور برای اجرای کامل ضربالاجل تعیینشده آماده نیستند.
براساس مقررات فدرال، صنایع دفاعی و برخی تولیدکنندگان آمریکایی از ۱ ژانویهی ۲۰۲۷ باید خرید عناصر نادر، آهنرباهای دائمی، تنگستن، مولیبدن و تانتالوم از چین، روسیه، ایران و کرهی شمالی را متوقف کنند. این محدودیت را نباید ممنوعیت فوری تمام واردات معدنی آمریکا دانست؛ بلکه عمدتاً شرکتها و قراردادهایی را دربر میگیرد که تحت قوانین خرید و تأمین دولت فدرال، بهویژه وزارت دفاع، فعالیت میکنند.
«مواد معدنی حیاتی» به موادی گفته میشود که برای اقتصاد، فناوری یا امنیت ملی ضروریاند و اختلال در تأمین آنها میتواند صنایع مهم را متوقف کند (Critical Minerals). این مواد در ساخت موشک، جنگنده، رادار، خودرو، تلفن همراه، رایانه، تراشه و تجهیزات انرژی استفاده میشوند.
ترامپ پیشتر با صدور فرمانی دریافت معافیت را نیز دشوارتر کرده است. براساس این فرمان، یک پیمانکار تنها زمانی میتواند اجازهی استفاده از مواد چینی را دریافت کند که ثابت کند برای پیداکردن جایگزین، «تلاشی جامع» انجام داده و برنامهی مشخصی برای قطع تدریجی وابستگی خود دارد. بااینحال، شکاف میان هدف سیاسی و ظرفیت واقعی صنعت آمریکا آنقدر بزرگ است که ادامهی برخی معافیتها تقریباً اجتنابناپذیر به نظر میرسد.
فاصلهی ۳۰۰ تن تا نیاز ۴۸ هزار تنی
روشنترین نمونه، آهنرباهای ساختهشده از عناصر کمیاب است. تقاضای آمریکا برای رایجترین نوع این آهنرباها در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۸ هزار تن بود، اما تولیدکنندگان داخلی تنها ۳۰۰ تن از این نیاز را تأمین کردند.
حتی با راهاندازی و گسترش پروژههای جدید، انتظار میرود ظرفیت تولید آمریکا تا پایان سال ۲۰۲۶ به حدود ۵ هزار تن برسد. این رقم پیشرفت قابلتوجهی نسبت به تولید قبلی است، اما همچنان فقط بخش کوچکی از تقاضای سالانه را پوشش میدهد.
«آهنربای دائمی» نوعی آهنربای قدرتمند است که بدون نیاز به برق، میدان مغناطیسی خود را حفظ میکند (Permanent Magnet). این قطعات در موتور خودروهای برقی، سامانههای هدایت موشک، پهپادها، رادارها، توربینهای بادی و تجهیزات الکترونیکی پیشرفته کاربرد دارند.
عناصر کمیاب یا نادر پیش از تبدیلشدن به آهنربا باید استخراج، جداسازی، پالایش و به مواد قابلاستفاده تبدیل شوند. بنابراین، داشتن ذخایر معدنی در دل زمین کافی نیست؛ کشور باید کارخانهها، تجهیزات، فناوری و نیروی متخصص لازم برای تبدیل سنگ معدن به محصول نهایی را نیز در اختیار داشته باشد.
آمریکا معدن دارد، اما زنجیرهی کامل ندارد
آمریکا ذخایر بسیاری از مواد معدنی حیاتی را در اختیار دارد، اما در استخراج و بهویژه پالایش آنها با کمبود ظرفیت مواجه است. شرکتهای آمریکایی از سال ۲۰۱۵ تنگستن و از سال ۱۹۵۹ تانتالوم تولید نکردهاند.
تنگستن فلزی بسیار سخت و مقاوم در برابر حرارت است که در مهمات، ابزارهای صنعتی، موتورهای هوافضا و تجهیزات نظامی استفاده میشود (Tungsten). تانتالوم نیز فلزی مقاوم در برابر خوردگی است که در خازنهای الکترونیکی، تلفنهای همراه، تجهیزات پزشکی و صنایع دفاعی کاربرد دارد (Tantalum).
شرکت Guardian Metal Resources قصد دارد یک معدن تنگستن را تا سال ۲۰۲۸ در آمریکا راهاندازی کند. شرکت Lion Rock Resources نیز درحال توسعهی پروژهای برای استخراج تانتالوم در داکوتای جنوبی است، اما هنوز زمانی برای آغاز فعالیت آن اعلام نشده است. در نتیجه، هیچکدام نمیتوانند کمبود موجود را تا ضربالاجل ژانویهی ۲۰۲۷ برطرف کنند.
چین طی چند دهه به قدرت اصلی صنعت پالایش مواد معدنی جهان تبدیل شده و اکنون بیش از ۸۰ درصد این بخش را کنترل میکند. در حوزهی عناصر نادر پالایششده و آهنرباهای دائمی، سهم چین در برخی برآوردها به حدود ۹۰ درصد میرسد. آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده است که تشدید محدودیتهای صادراتی پکن میتواند تولید جهانی به ارزش ۶.۵ تریلیون دلار را در معرض خطر قرار دهد.
تناقض پروژهی ۱۲ میلیارد دلاری
دولت ترامپ در فوریه پروژهای به نام «خزانه» را با بودجهی ۱۲ میلیارد دلار راهاندازی کرد تا مواد معدنی موردنیاز خودروسازان، شرکتهای فناوری و دیگر تولیدکنندگان آمریکایی ذخیره شود.
«ذخیرهسازی راهبردی» به خرید و نگهداری مواد ضروری برای استفاده در زمان کمبود، جنگ یا اختلال تجاری گفته میشود (Strategic Stockpiling). پروژهی Vault شامل وام ۱۰ میلیارد دلاری بانک صادرات و واردات آمریکا و ۲ میلیارد دلار سرمایهی بخش خصوصی است و هدف دارد دستکم ذخیرهای برای ۶۰ روز نیاز اضطراری ایجاد کند.
بااینحال، مقامات آمریکایی پذیرفتهاند که در مراحل اولیه ممکن است مواد موردنیاز این ذخیره از «هر نقطهی جهان»، حتی چین، خریداری شود. این وضعیت تناقض سیاست فعلی واشنگتن را نشان میدهد: دولت قصد دارد وابستگی به چین را متوقف کند، اما برای آمادهشدن در برابر کمبود، احتمالاً ناچار است فعلاً مواد چینی بیشتری ذخیره کند.
برخی تولیدکنندگان داخلی از این رویکرد ناراضیاند. آنها میگویند شرکتهای دفاعی باید قراردادهای خرید بلندمدت با معادن و کارخانههای آمریکایی امضا کنند تا پروژههای داخلی از نظر مالی امکان توسعه پیدا کنند. از نگاه آنها، ادامهی معافیتها باعث میشود پیمانکاران همچنان خرید ارزانتر از چین را ترجیح دهند.
ژاپن و کرهی جنوبی؛ پل موقت آمریکا
ساخت معدن، واحد جداسازی، پالایشگاه و کارخانهی آهنربا فرایندی چندساله و فنی است. شرکت MP Materials سالها برای تنظیم تجهیزات پالایش خود زمان صرف کرده و کارخانهی آهنربای آن در تگزاس تازه انتظار دارد تا پایان امسال نخستین محصولات تأییدشده را به جنرال موتورز تحویل دهد. کارخانهی دیگری که این شرکت برای پنتاگون میسازد، قرار نیست پیش از سال ۲۰۲۸ آغاز به کار کند.
شرکت Energy Fuels نیز قصد دارد تا پایان سال مقدار محدودی عناصر نادر تولید کند، اما ظرفیت سالانهی ۶ هزار تنی آن برای سال ۲۰۲۹ برنامهریزی شده است. چند پروژهی دیگر نیز تا ۲۰۳۰ به بهرهبرداری کامل نمیرسند.
به همین دلیل، همکاری با متحدانی مانند ژاپن و کرهی جنوبی میتواند تا زمان افزایش تولید داخلی، نقش یک پل موقت را ایفا کند. کشورهای گروه ۷ نیز هدفگذاری کردهاند وابستگی خود به هر تأمینکنندهی خارجی واحد را تا سال ۲۰۳۰ به کمتر از ۶۰ درصد کاهش دهند؛ زمانی بسیار دیرتر از ضربالاجل ژانویهی ۲۰۲۷ آمریکا.
ترامپ به دنبال استقلال معدنی
هدف دولت ترامپ از نظر امنیت ملی قابلدرک است: صنایع دفاعی آمریکا نباید برای ساخت تجهیزات حساس به رقیب اصلی ژئوپولیتیکی خود وابسته باشند. بااینحال، کارخانه و ظرفیت پالایش را نمیتوان تنها با یک فرمان اجرایی ایجاد کرد.
دادهها نشان میدهند آمریکا تا ۱ ژانویهی ۲۰۲۷ توان جایگزینی کامل مواد معدنی و آهنرباهای چینی را نخواهد داشت. نتیجهی محتمل، ترکیبی از معافیتهای محدود، خرید از متحدان، ذخیرهسازی اضطراری و سرمایهگذاری بلندمدت در تولید داخلی خواهد بود.
بنابراین، واشنگتن ممکن است وابستگی خود به چین را کاهش دهد، اما قطع کامل این وابستگی در چند ماه آینده واقعبینانه نیست؛ بهویژه در صنعتی که چین طی چند دهه زیرساخت کامل آن را ساخته و آمریکا تازه درحال بازسازی بخشهای ازدسترفتهی زنجیرهی تأمین است.
سلب مسئولیت:
مطالب منتشرشده صرفاً با هدف اطلاعرسانی تهیه شده و فاقد هرگونه وابستگی، جانبداری یا جهتگیری سیاسی و حزبی است و بههیچوجه توصیهای برای خرید، فروش یا نگهداری داراییهای مالی، سهام، ارزهای دیجیتال یا سایر ابزارهای سرمایهگذاری محسوب نمیشود. تصمیمگیری برای سرمایهگذاری بر عهدهی مخاطب است و توصیه میشود پیش از هر اقدامی، تحقیقات کافی انجام داده و در صورت نیاز با مشاور مالی متخصص مشورت کنید.
۰ دیدگاه
در حال آمادهسازی فرم دیدگاه…