بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس هشدار داده است اگر اختلال در عبور نفت از تنگه هرمز ادامه پیدا کند، قیمت نفت برنت ممکن است در سال 2026 از 120 دلار در هر بشکه عبور کند.
این سناریو بیشتر به سهماهه چهارم سال مربوط میشود و به شرایطی وابسته است که محدودیت شدید عبور نفتکشها از تنگه هرمز برای مدت طولانی ادامه داشته باشد.
بااینحال، گلدمن ساکس تأکید کرده است که نفت 120 دلاری سناریوی پایه یا محتملترین پیشبینی این بانک نیست.
سناریوی اصلی همچنان بر این فرض استوار است که تنشهای منطقهای در نهایت کاهش پیدا کنند و جریان نفت از تنگه هرمز بهتدریج به وضعیت عادیتری بازگردد.
این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هشدار گلدمن ساکس به معنای پیشبینی قطعی رسیدن نفت به 120 دلار نیست. این بانک بیشتر در حال توضیح پیامدهای اقتصادی یک سناریوی شدید و طولانیمدت است.
چرا تنگه هرمز اهمیت دارد؟
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است.
این آبراه باریک، خلیج فارس را به دریای عمان و سپس بازارهای جهانی متصل میکند. بخش بزرگی از صادرات نفت کشورهای عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عراق، کویت و قطر از این مسیر عبور میکند.
پیش از آغاز جنگ، نزدیک به 20 میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی در هر روز از تنگه هرمز عبور میکرد.
این میزان تقریباً برابر با یکپنجم عرضه جهانی نفت است.
همه این نفت را نمیتوان بهراحتی از مسیرهای جایگزین منتقل کرد. برخی تولیدکنندگان خطوط لولهای دارند که بخشی از صادرات را به دریای سرخ یا دریای عمان میرسانند، اما ظرفیت این خطوط محدود است.
برآوردها نشان میدهند حدود 4.2 میلیون بشکه از جریان روزانه هرمز میتواند از مسیرهای دیگر منتقل شود.
این یعنی در صورت بستهشدن کامل تنگه، نزدیک به 16 میلیون بشکه در روز همچنان در معرض اختلال قرار میگیرد.
همین حجم بزرگ باعث میشود حتی احتمال بستهماندن هرمز بتواند قیمت نفت، هزینه حملونقل و نرخ بیمه نفتکشها را بهشدت افزایش دهد.
چگونه نفت میتواند به 120 دلار برسد؟
قیمت نفت مانند هر کالای دیگری به عرضه و تقاضا وابسته است.
اگر روزانه چند میلیون بشکه نفت از بازار حذف شود، پالایشگاهها و خریداران برای دسترسی به محمولههای باقیمانده با یکدیگر رقابت میکنند.
این رقابت قیمت را افزایش میدهد.
همزمان، شرکتهای حملونقل برای ورود به مناطق جنگی حق بیمه و هزینه بیشتری درخواست میکنند. بعضی کشتیها نیز ممکن است بهطور کامل از ورود به منطقه خودداری کنند.
در چنین شرایطی، حتی نفتی که از نظر فنی قابلتولید است، ممکن است بهموقع به خریداران نرسد.
اگر اختلال هرمز برای چند روز باقی بماند، بازار ممکن است با استفاده از ذخایر تجاری و اضطراری بخشی از کمبود را جبران کند.
اما اگر این وضعیت برای هفتهها یا ماهها ادامه پیدا کند، ذخایر کاهش مییابند و نگرانی درباره کمبود واقعی افزایش پیدا میکند.
سناریوی نفت 120 دلاری گلدمن ساکس بر همین فرض استوار است: اختلال باید طولانی، گسترده و بهاندازهای شدید باشد که عرضه جایگزین و ذخایر موجود نتوانند آن را بهطور کامل جبران کنند.
سناریوی اصلی گلدمن ساکس چیست؟
سناریوی پایه گلدمن ساکس همچنان رسیدن قطعی نفت به 120 دلار نیست.
این بانک انتظار دارد در نهایت مسیر دیپلماتیک یا کاهش درگیریها باعث بهبود جریان نفت شود.
براساس گزارشهای منتشرشده، گلدمن ساکس در سناریوی اصلی خود انتظار دارد نفت برنت در سهماهه چهارم 2026 بهطور میانگین در محدوده 80 دلار قرار بگیرد.
این بانک برای سال 2027 نیز میانگین حدود 75 دلار را مطرح کرده است.
بنابراین فاصله بزرگی میان سناریوی اصلی و سناریوی 120 دلاری وجود دارد.
سناریوی 120 دلاری بیشتر نشان میدهد اگر فرض عادیشدن تردد نفتکشها محقق نشود، قیمتها تا چه اندازه میتوانند از پیشبینی اصلی فاصله بگیرند.
قیمت فعلی نفت در چه محدودهای است؟
نفت برنت در زمان انتشار گزارش در محدوده 88 تا 90 دلار در هر بشکه معامله میشد.
افزایش دوباره حملات میان آمریکا و ایران باعث شد قیمت نفت برای مدتی از 90 دلار عبور کند، اما انتشار خبرهایی درباره تلاش برای آتشبس بخشی از رشد را کاهش داد.
این رفتار نشان میدهد بازار نفت به اخبار سیاسی و نظامی بسیار حساس شده است.
خبر تشدید درگیری میتواند قیمت را در چند دقیقه بالا ببرد، درحالیکه خبر مذاکره یا آتشبس میتواند بخش مهمی از رشد را از بین ببرد.
این نوسانات همچنین نشان میدهند معاملهگران هنوز درباره مدت و شدت اختلال عرضه اطمینان ندارند.
چرا قیمت نفت تاکنون بالاتر نرفته است؟
با وجود ماهها درگیری و اختلال در خاورمیانه، قیمت نفت کمتر از بعضی پیشبینیهای بسیار بدبینانه باقی مانده است.
چند عامل مانع افزایش شدیدتر قیمت شدهاند.
نخست، تولید نفت آمریکا به رکوردهای تازهای رسیده و بخشی از کاهش عرضه خاورمیانه را جبران کرده است.
دوم، آمریکا و دیگر اعضای آژانس بینالمللی انرژی از ذخایر اضطراری نفت استفاده کردهاند.
سوم، عربستان سعودی بخشی از صادرات خود را از طریق خطوط لوله و بنادر دریای سرخ منتقل کرده است.
چهارم، تقاضای چین نسبت به بعضی برآوردهای قبلی ضعیفتر بوده است.
کاهش فعالیت برخی صنایع، افزایش استفاده از خودروهای برقی و کاهش واردات نفت چین بخشی از فشار تقاضا را کم کردهاند.
همچنین بازار در دورههایی انتظار داشته درگیریها از طریق مذاکره متوقف شوند. همین امید باعث شده معاملهگران از ایجاد موقعیتهای بسیار بزرگ برای رشد نفت خودداری کنند.
بااینحال، گلدمن ساکس هشدار داده این عوامل ممکن است در صورت طولانیشدن تعطیلی یا اختلال هرمز کافی نباشند.
تأثیر نفت 120 دلاری بر تورم
افزایش قیمت نفت مستقیماً هزینه بنزین، گازوئیل، سوخت هواپیما و حملونقل دریایی را بالا میبرد.
شرکتها نیز هزینه بیشتر انرژی و جابهجایی کالا را به قیمت نهایی محصولات منتقل میکنند.
در نتیجه، افزایش نفت میتواند تورم مواد غذایی، کالاهای مصرفی و خدمات حملونقل را بالا ببرد.
این شرایط برای بانکهای مرکزی مشکلساز است.
اگر رشد اقتصادی همزمان ضعیف شود، بانک مرکزی باید میان حمایت از اقتصاد و کنترل تورم یکی را در اولویت قرار دهد.
کاهش نرخ بهره میتواند به رشد اقتصادی کمک کند، اما ممکن است تورم ناشی از انرژی را بیشتر کند.
حفظ یا افزایش نرخ بهره نیز تورم را محدود میکند، اما میتواند فشار بیشتری بر مصرفکنندگان و شرکتها وارد کند.
این ترکیب رشد ضعیف و تورم بالا با عنوان رکود تورمی شناخته میشود.
تأثیر بر آمریکا
رسیدن نفت برنت به 120 دلار احتمالاً قیمت بنزین آمریکا را نیز بهطور قابلتوجهی افزایش میدهد.
میانگین قیمت بنزین معمولی آمریکا در حال حاضر دوباره از محدوده 4 دلار در هر گالن عبور کرده است.
افزایش بیشتر نفت میتواند هزینه رفتوآمد خانوارها، حمل کالا و فعالیت شرکتها را بالا ببرد.
این موضوع همچنین فشار سیاسی بر دولت را افزایش میدهد؛ زیرا قیمت بنزین یکی از ملموسترین هزینههای روزمره برای رأیدهندگان آمریکایی است.
ذخایر استراتژیک نفت آمریکا نیز به پایینترین سطح خود از سال 1983 رسیدهاند.
این یعنی دولت برای مقابله با افزایش بعدی قیمتها، فضای کمتری برای برداشت گسترده از ذخایر اضطراری دارد.
تأثیر بر کشورهای واردکننده نفت
کشورهایی که بخش بزرگی از انرژی خود را وارد میکنند، بیشترین آسیب را از نفت 120 دلاری خواهند دید.
افزایش قیمت نفت هزینه واردات آنها را بالا میبرد و میتواند کسری تجاری را افزایش دهد.
همچنین تقاضا برای دلار، که بیشتر معاملات نفتی با آن انجام میشود، بیشتر خواهد شد.
این شرایط ممکن است ارز کشورهای واردکننده را تضعیف کند و تورم داخلی آنها را افزایش دهد.
کشورهایی مانند هند، ژاپن و کرهجنوبی به واردات انرژی وابستگی بالایی دارند و افزایش قیمت نفت میتواند بر رشد اقتصادی، بودجه دولت و سیاست پولی آنها اثر بگذارد.
در مقابل، صادرکنندگان بزرگ نفت ممکن است از افزایش درآمد انرژی سود ببرند؛ البته تنها در صورتی که بتوانند نفت خود را به بازار منتقل کنند.
اگر مسیر هرمز بسته باشد، حتی تولیدکنندگان خلیج فارس نیز نمیتوانند از تمام افزایش قیمت بهره ببرند.
تأثیر بر بازارهای مالی
نفت 120 دلاری میتواند فشار بر بازار سهام را افزایش دهد.
شرکتهای هواپیمایی، حملونقل، تولیدکنندگان کالا و صنایع پرمصرف انرژی با افزایش هزینه روبهرو میشوند.
حاشیه سود این شرکتها ممکن است کاهش پیدا کند، مگر اینکه بتوانند هزینهها را به مشتریان منتقل کنند.
در مقابل، سهام شرکتهای نفتی و برخی تولیدکنندگان انرژی ممکن است رشد کنند.
اوراق قرضه نیز تحتتأثیر قرار میگیرند؛ زیرا افزایش تورم میتواند احتمال نرخ بهره بالاتر را بیشتر کند.
داراییهای پرریسک مانند بیتکوین و سهام فناوری نیز ممکن است از افزایش نرخ بهره و کاهش ریسکپذیری سرمایهگذاران آسیب ببینند.
طلا معمولاً در دورههای تنش ژئوپلیتیکی مورد توجه قرار میگیرد، اما عملکرد آن به نرخ بهره، ارزش دلار و شدت بحران نیز بستگی دارد.
چه عواملی مانع رسیدن نفت به 120 دلار میشوند؟
نخستین عامل، بازگشایی کامل یا نسبی تنگه هرمز است.
اگر نفتکشها بتوانند با امنیت بیشتری از مسیر عبور کنند، نگرانی درباره عرضه کاهش پیدا میکند.
دوم، دستیابی به آتشبس یا توافق سیاسی میان طرفهای درگیر است.
سوم، افزایش تولید آمریکا، کشورهای اوپک و دیگر تولیدکنندگان میتواند بخشی از کمبود را جبران کند.
چهارم، ادامه آزادسازی ذخایر اضطراری نیز در کوتاهمدت عرضه را افزایش میدهد.
پنجم، قیمت بسیار بالای نفت خود میتواند تقاضا را کاهش دهد.
خانوارها سفر کمتری انجام میدهند، شرکتها مصرف انرژی را محدود میکنند و اقتصاد جهانی کندتر میشود.
این کاهش تقاضا میتواند مانع افزایش بیشتر قیمت یا حتی باعث افت آن شود.
جمعبندی
گلدمن ساکس هشدار داده اگر اختلال در تنگه هرمز برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، قیمت نفت برنت ممکن است در سهماهه چهارم 2026 از 120 دلار در هر بشکه عبور کند.
این پیشبینی یک سناریوی پرریسک است و سناریوی اصلی بانک محسوب نمیشود.
پیشبینی پایه گلدمن ساکس همچنان بر کاهش تدریجی تنشها و بهبود جریان نفت استوار است و میانگین پایینتری را برای پایان سال در نظر میگیرد.
تنگه هرمز مسیر عبور نزدیک به یکپنجم عرضه جهانی نفت است و ظرفیت خطوط لوله جایگزین نمیتواند تمام این حجم را جبران کند.
اگر محدودیت تردد نفتکشها ادامه پیدا کند، کاهش عرضه، افزایش هزینه بیمه و افت ذخایر میتوانند قیمت را دوباره به محدودههای سهرقمی برسانند.
نفت 120 دلاری میتواند تورم جهانی را افزایش دهد، رشد اقتصادی را کاهش دهد و تصمیمگیری بانکهای مرکزی را دشوارتر کند.
بااینحال، مسیر قیمت بیش از هر عامل دیگری به تحولات جنگ، وضعیت تنگه هرمز و احتمال دستیابی به آتشبس وابسته خواهد بود.
سلب مسئولیت:
مطالب منتشرشده صرفاً با هدف اطلاعرسانی تهیه شده و فاقد هرگونه وابستگی، جانبداری یا جهتگیری سیاسی و حزبی است و بههیچوجه توصیهای برای خرید، فروش یا نگهداری داراییهای مالی، سهام، ارزهای دیجیتال یا سایر ابزارهای سرمایهگذاری محسوب نمیشود. تصمیمگیری برای سرمایهگذاری بر عهدهی مخاطب است و توصیه میشود پیش از هر اقدامی، تحقیقات کافی انجام داده و در صورت نیاز با مشاور مالی متخصص مشورت کنید.
۰ دیدگاه
در حال آمادهسازی فرم دیدگاه…