صندوق بینالمللی پول (IMF) در یک مقاله تازه درباره ریسکهای استیبلکوینهای دلاری هشدار داده و گفته این ابزارها میتوانند در زمان بحران، رفتارهایی شبیه «هجوم بانکی» ایجاد کنند. منظور از هجوم بانکی این است که وقتی اعتماد مردم به یک بانک یا دارایی از بین میرود، تعداد زیادی از افراد همزمان برای برداشت، فروش یا تبدیل پول خود اقدام میکنند. اگر این اتفاق در بازار استیبلکوینها رخ دهد، فشار خروج میتواند هم شرکت صادرکننده را تحت فشار بگذارد و هم بازارهای مالی مرتبط با پشتوانه آن استیبلکوین را دچار تنش کند.
طبق مقاله IMF با عنوان Stablecoins and Fragility in Fixed Exchange Rate Regimes، استیبلکوینهای دلاری در کشورهایی که نرخ ارز ثابت یا شدیداً مدیریتشده دارند، میتوانند نقش دوگانه داشته باشند. از یک طرف، وقتی مردم یا شرکتها دسترسی کافی به دلار از مسیرهای رسمی ندارند، استیبلکوینها میتوانند راهی سریعتر برای دسترسی به ارز خارجی فراهم کنند. اما از طرف دیگر، در شرایطی که اعتماد به پول ملی ضعیف میشود، همین دسترسی سریع میتواند فرار از ارز داخلی را تشدید کند.
نکته اصلی IMF این است که استیبلکوین دلاری فقط یک ابزار پرداخت نیست؛ در بعضی اقتصادها میتواند به یک شاخص عمومی برای قیمت واقعی دلار تبدیل شود. در بازارهای سنتی و غیررسمی ارز، اطلاعات معمولاً پراکنده است و قیمتها در معاملات خصوصی یا دوجانبه شکل میگیرند. اما وقتی یک استیبلکوین دلاری بهطور گسترده معامله شود، قیمت آن میتواند برای همه قابل مشاهده باشد و مثل یک «سیگنال واحد» عمل کند. همین سیگنال میتواند باعث شود مردم سریعتر و هماهنگتر از پول ملی خارج شوند.
به زبان ساده، اگر مردم ببینند قیمت استیبلکوین دلاری نسبت به پول داخلی بالا میرود، ممکن است این برداشت را داشته باشند که ارزش پول ملی در حال افت است. در چنین شرایطی، خانوارها و شرکتها ممکن است همزمان برای خرید دلار دیجیتال، فروش پول داخلی یا انتقال دارایی خود اقدام کنند. این رفتار جمعی میتواند شبیه یک صف بانکی شود؛ با این تفاوت که این بار صف فیزیکی جلوی بانک نیست، بلکه در کیف پولهای دیجیتال، صرافیها و بازارهای آنلاین شکل میگیرد.
این هشدار با نگرانیهای گستردهتر درباره ذخایر پشتوانه استیبلکوینها هم مرتبط است. استیبلکوینهایی مثل USDT و USDC معمولاً با داراییهایی مانند اوراق خزانه کوتاهمدت، سپردههای بانکی و ابزارهای نقدشونده پشتیبانی میشوند. اگر کاربران زیادی همزمان برای بازخرید یا فروش استیبلکوین اقدام کنند، صادرکننده ممکن است مجبور شود بخشی از داراییهای پشتوانه را سریع بفروشد. فروش سریع و فشرده این داراییها میتواند فشار بیشتری به بازارهای مالی وارد کند، بهخصوص اگر همزمان چند صادرکننده یا چند بازار درگیر بحران شوند.
در مقاله دیگری از IMF با عنوان Making Stablecoins Stable نیز تأکید شده که استیبلکوینهای پرداختی با وجود مزایایی مثل افزایش کارایی پرداخت، نوآوری و شمول مالی، ذاتاً در برابر هجوم خروج سرمایه آسیبپذیر هستند. این مقاله میگوید یکی از راههای کاهش این ریسک، الزام صادرکنندگان به نگهداری داراییهای امنتر است؛ هرچند این کار میتواند سودآوری صادرکننده و انگیزه عرضه استیبلکوین را کاهش دهد.
این بحث برای اقتصادهای نوظهور اهمیت بیشتری دارد. در کشورهایی که تورم بالا، کنترل ارزی یا بیاعتمادی به پول ملی وجود دارد، استیبلکوینهای دلاری میتوانند به گزینهای جذاب برای حفظ ارزش دارایی تبدیل شوند. اما همین جذابیت ممکن است در زمان بحران به ضرر ثبات مالی تمام شود، چون مردم میتوانند خیلی سریعتر از گذشته دارایی خود را به دلار دیجیتال تبدیل کنند. در نتیجه، فشار بر ذخایر ارزی، نرخ ارز و نظام بانکی داخلی میتواند شدیدتر شود.
با این حال، IMF نگاه کاملاً منفی به استیبلکوینها ندارد. این نهاد میگوید استیبلکوینها میتوانند پرداختهای بینالمللی را سریعتر و ارزانتر کنند و در برخی کشورها دسترسی به خدمات مالی را بهبود دهند. مسئله اصلی این است که اگر این ابزارها بدون چارچوب نظارتی مناسب رشد کنند، میتوانند در شرایط بحران به کانال انتقال فشار مالی تبدیل شوند. بنابراین بحث اصلی، حذف استیبلکوینها نیست؛ بلکه طراحی مقرراتی است که هم از نوآوری حمایت کند و هم جلوی ریسکهای سیستمی را بگیرد.
در نهایت، هشدار IMF نشان میدهد استیبلکوینهای دلاری فقط یک ابزار کریپتویی برای معاملهگران نیستند. با رشد استفاده جهانی از دلار دیجیتال خصوصی، این داراییها میتوانند روی بازار ارز، سیاست پولی، جریان سرمایه و حتی ثبات مالی کشورها اثر بگذارند. اگر اعتماد به یک استیبلکوین یا پول ملی در زمان بحران آسیب ببیند، خروج همزمان کاربران میتواند همان چیزی را ایجاد کند که اقتصاددانها از آن بهعنوان یک هجوم مالی یا Currency Run یاد میکنند.
۰ دیدگاه
در حال آمادهسازی فرم دیدگاه…