آمریکا و ژاپن برای نجات ین وارد بازار شدند

ژاپن و آمریکا برای جلوگیری از کاهش بیشتر ارزش ین، به‌طور مشترک در بازار ارز مداخله کرده‌اند. دو مقام ژاپنی به رویترز گفته‌اند ساتسوکی کاتایاما، وزیر دارایی ژاپن، قرار است روز دوشنبه ۳ اوت این اقدام هماهنگ را به‌صورت رسمی اعلام کند.

این نخستین مداخله‌ی هماهنگ واشنگتن و توکیو در بازار ین از سال ۲۰۱۱ به شمار می‌رود. تفاوت مهم این است که در سال ۲۰۱۱، کشورهای گروه هفت (G7) برای تضعیف ین وارد بازار شدند؛ زیرا ارزش پول ژاپن پس از زلزله و سونامی شدید آن سال به‌سرعت افزایش یافته بود. اما این بار دو کشور برای تقویت ین و جلوگیری از سقوط بیشتر آن اقدام کرده‌اند.

«مداخله در بازار ارز» به خرید یا فروش مستقیم ارز توسط دولت یا بانک مرکزی برای تأثیرگذاری بر نرخ برابری آن گفته می‌شود (Foreign Exchange Intervention). در این عملیات، ژاپن ذخایر دلاری خود را فروخته و در مقابل ین خریده است؛ افزایش تقاضا برای ین می‌تواند ارزش آن را در برابر دلار بالا ببرد.

سقوط ین به پایین‌ترین سطح ۴۰ ساله

پیش از مداخله، نرخ برابری دلار به حدود ۱۶۴ ین رسیده بود؛ ضعیف‌ترین سطح پول ژاپن از سال ۱۹۸۶. پس از ورود مقام‌های ژاپنی و آمریکایی به بازار، ارزش ین به‌شدت افزایش یافت و نرخ دلار در مقطعی به کمتر از ۱۵۹ ین رسید.

ضعف ین در ماه‌های اخیر تحت‌تأثیر چند عامل شکل گرفته است. اختلاف نرخ بهره‌ی آمریکا و ژاپن، افزایش قیمت انرژی در پی جنگ ایران و نگرانی درباره‌ی سیاست‌های مالی دولت ژاپن، سرمایه‌گذاران را به فروش ین و خرید دارایی‌های دلاری تشویق کرده‌اند.

«اختلاف نرخ بهره» به فاصله‌ی میان نرخ‌های سود دو کشور گفته می‌شود (Interest Rate Differential). هنگامی که نرخ بهره در آمریکا بالاتر از ژاپن باشد، سرمایه‌گذاران می‌توانند با فروش ین و خرید دلار، از بازده بالاتر دارایی‌های آمریکایی استفاده کنند. ادامه‌ی این روند، فشار نزولی بیشتری بر ین وارد می‌کند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز در گزارش ارزی ماه ژوئیه اعلام کرده بود که ارزش ین در مقایسه با دلار و براساس معیارهای واقعی، به‌شدت پایین‌تر از سطح متعارف قرار دارد. این وزارتخانه همچنین نوسان‌های شدید و بی‌نظم بازار ین را نامطلوب توصیف کرده بود.

ژاپن احتمالاً ۵۹ میلیارد دلار فروخته

داده‌های بازار پول بانک مرکزی ژاپن نشان می‌دهد توکیو ممکن است در عملیات اخیر، نزدیک به ۸.۲ تریلیون ین، معادل حدود ۵۹ میلیارد دلار، از ذخایر ارزی خود را برای خرید ین مصرف کرده باشد.

این رقم هنوز برآوردی است و مبلغ نهایی پس از انتشار آمار رسمی وزارت دارایی ژاپن مشخص خواهد شد. بااین‌حال، اختلاف بزرگ میان پیش‌بینی کارگزاری‌ها و جریان واقعی نقدینگی بانک مرکزی، نشانه‌ای قوی از وقوع یک مداخله‌ی گسترده در بازار ارز بود.

یکی از مقام‌های ژاپنی به رویترز گفته است عملیات همچنان ادامه دارد. این موضوع نشان می‌دهد توکیو و واشنگتن احتمالاً فقط به‌دنبال یک افزایش کوتاه‌مدت در ارزش ین نیستند و قصد دارند معامله‌گران را از ادامه‌ی فروش سنگین این ارز منصرف کنند.

مداخله‌ی ارزی زمانی اثر بیشتری دارد که بازار بداند دولت می‌تواند دوباره وارد عمل شود. این ابهام، معامله‌گران را با خطر زیان ناگهانی روبه‌رو می‌کند و هزینه‌ی شرط‌بندی علیه ین را افزایش می‌دهد.

آمریکا چگونه وارد بازار شد؟

گزارش‌ها نشان می‌دهد وزارت خزانه‌داری آمریکا از طریق بانک فدرال رزرو نیویورک وارد عملیات شده و با فروش ارزهای دیگر، ین خریداری کرده است. پیش از این اقدام، خزانه‌داری به تعدادی از بانک‌ها اطلاع داده بود برای مداخله‌ی احتمالی و اقدامات بعدی آماده باشند.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، نیز پیش‌تر گفته بود ین به‌طور قابل‌توجهی کمتر از ارزش واقعی خود معامله می‌شود. تصویری از یادداشت او در جلسه‌ی کابینه نیز عبارت «خرید ۵ تا ۱۰ میلیارد دلار ین» را نشان می‌داد؛ موضوعی که احتمال مشارکت مستقیم آمریکا را تقویت کرد.

همراهی واشنگتن اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بازار ارز جهانی آن‌قدر بزرگ است که مداخله‌ی یک‌جانبه‌ی ژاپن ممکن است تنها برای مدتی کوتاه نرخ ین را تغییر دهد. ورود آمریکا پیام سیاسی و مالی قدرتمندتری به بازار می‌فرستد و نشان می‌دهد دو کشور کاهش فعلی ارزش ین را بیش‌ازحد می‌دانند.

جلوگیری از فروش گسترده‌ی اوراق آمریکا

مداخله‌ی هماهنگ می‌تواند یک پیامد مهم دیگر نیز داشته باشد: کاهش احتمال فروش وسیع اوراق خزانه‌داری آمریکا توسط ژاپن.

ژاپن یکی از بزرگ‌ترین دارندگان خارجی اوراق دولتی آمریکاست. این کشور معمولاً بخش بزرگی از ذخایر دلاری خود را به‌صورت اوراق خزانه‌داری نگهداری می‌کند. اگر توکیو برای تأمین دلار موردنیاز مداخله مجبور به فروش سریع این اوراق شود، قیمت آن‌ها کاهش می‌یابد و بازده اوراق آمریکا بالا می‌رود.

«بازده اوراق» سودی است که سرمایه‌گذار از خرید یک اوراق بدهی دریافت می‌کند (Bond Yield). قیمت اوراق و بازده آن معمولاً در جهت مخالف حرکت می‌کنند؛ بنابراین فروش گسترده باعث کاهش قیمت و افزایش بازده می‌شود. افزایش بازده اوراق آمریکا می‌تواند هزینه‌ی وام مسکن، تأمین مالی شرکت‌ها و استقراض دولت را بیشتر کند.

ژاپن می‌تواند برای کاهش این خطر از تسهیلات بازخرید فدرال رزرو استفاده کند. در این روش، اوراق خزانه برای مدتی کوتاه در اختیار فدرال رزرو قرار می‌گیرند و ژاپن در مقابل دلار دریافت می‌کند، بدون آنکه مجبور باشد اوراق را در بازار بفروشد.

آیا مداخله می‌تواند ین را نجات دهد؟

مداخله‌ی مشترک می‌تواند در کوتاه‌مدت جلوی سقوط سریع ین را بگیرد، اما حفظ ارزش آن به سیاست‌های اقتصادی دو کشور بستگی دارد. تا زمانی که فاصله‌ی نرخ بهره، هزینه‌ی بالای واردات انرژی و نگرانی‌های مالی ژاپن ادامه داشته باشد، فشار بر ین به‌طور کامل از بین نخواهد رفت.

بانک مرکزی ژاپن نرخ بهره را روی یک درصد نگه داشته، اما از احتمال افزایش دوباره‌ی آن سخن گفته است. نرخ بالاتر می‌تواند نگهداری ین را جذاب‌تر کند، هرچند هم‌زمان هزینه‌ی استقراض دولت و خانوارهای ژاپنی را افزایش می‌دهد.

اقدام مشترک توکیو و واشنگتن درحال‌حاضر یک هشدار روشن به بازار است: دو کشور حاضر نیستند سقوط بی‌نظم ین را بدون پاسخ بگذارند. بااین‌حال، موفقیت بلندمدت این عملیات نه فقط به میزان دلاری که وارد بازار می‌شود، بلکه به کاهش اختلاف نرخ بهره و بازگشت اعتماد به سیاست‌های اقتصادی ژاپن وابسته خواهد بود.

سلب مسئولیت:

مطالب منتشرشده صرفاً با هدف اطلاع‌رسانی تهیه شده و فاقد هرگونه وابستگی، جانبداری یا جهت‌گیری سیاسی و حزبی است و به‌هیچ‌وجه توصیه‌ای برای خرید، فروش یا نگهداری دارایی‌های مالی، سهام، ارزهای دیجیتال یا سایر ابزارهای سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود. تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری بر عهده‌ی مخاطب است و توصیه می‌شود پیش از هر اقدامی، تحقیقات کافی انجام داده و در صورت نیاز با مشاور مالی متخصص مشورت کنید.