وزارت دفاع آمریکا درحال تدوین راهبرد هستهای جدیدی است که در صورت وقوع جنگ منطقهای با چین یا روسیه، نقش بیشتری برای سلاحهای هستهای کوتاهبرد و تاکتیکی در نظر میگیرد.
براساس گزارش اختصاصی NBC News که به نقل از پنج فرد آگاه منتشر شده، تدوین این راهبرد زیر نظر البریج کولبی، مقام ارشد سیاستگذاری پنتاگون، انجام میشود. وبسایت رسمی وزارت دفاع آمریکا نیز تأیید میکند که کولبی مسئول هدایت سیاستها و راهبردهای دفاعی این وزارتخانه است.
این سند محرمانه است و جزئیات کامل آن در دسترس عموم قرار ندارد. هدف اصلی آن، بهروزرسانی گزینههایی عنوان شده که در شرایط بحرانی در اختیار رئیسجمهور آمریکا قرار میگیرند. بنابراین، صحبت از برنامهریزی برای سناریوهای احتمالی است؛ نه دستور صادرشده برای استفاده از سلاح هستهای.
سلاح هستهای تاکتیکی چیست؟
سلاح هستهای تاکتیکی یا Tactical Nuclear Weapon معمولاً برای استفاده در یک میدان نبرد یا علیه اهداف نظامی مشخص طراحی میشود. این تسلیحات اغلب برد و قدرت انفجاری کمتری نسبت به سلاحهای هستهای راهبردی دارند.
سلاحهای راهبردی معمولاً با موشکهای قارهپیما، زیردریاییهای هستهای یا بمبافکنهای دوربرد حمل میشوند و میتوانند شهرها، مراکز فرماندهی یا زیرساختهای حیاتی یک کشور را هدف قرار دهند. در مقابل، سلاح تاکتیکی ممکن است برای حمله به پایگاه، ناوگان، تجمع نیروها یا تأسیسات نظامی در یک منطقهی محدود در نظر گرفته شود. وزارت دفاع آمریکا نیز این دسته را تسلیحاتی کوچکتر و کمقدرتتر توصیف کرده که بیشتر برای هدفگرفتن نیروها و تأسیسات طراحی شدهاند.
بااینحال، واژهی «تاکتیکی» نباید بهمعنای کمخطر یا قابلکنترل تلقی شود. حتی یک انفجار هستهای محدود میتواند تلفات گسترده، آلودگی رادیواکتیو و واکنش متقابل طرف مقابل را بهدنبال داشته باشد. مقامات پنتاگون نیز پیشتر تأکید کردهاند استفاده از هر سلاح هستهای، حتی در مقیاس کوچک، ماهیت یک جنگ را بهطور اساسی تغییر میدهد.
چرا آمریکا راهبرد خود را تغییر میدهد؟
محور اصلی نگرانی واشنگتن این است که برای نخستینبار باید همزمان با دو رقیب بزرگ هستهای، یعنی روسیه و چین، روبهرو شود. روسیه زرادخانهی هستهای گستردهای دارد و چین نیز درحال توسعهی سریع توان هستهای، موشکی و سامانههای حمل خود است.
وزارت دفاع آمریکا این وضعیت را «چالش دو رقیب هستهای» میداند؛ شرایطی که ممکن است توان واشنگتن برای بازدارندگی همزمان در اروپا و منطقهی هند و اقیانوس آرام را آزمایش کند.
براساس گزارش NBC، راهبرد تازه دو هدف اصلی دارد: جلوگیری از تبدیل یک جنگ متعارف به تبادل گستردهی هستهای و جلوگیری از آنکه روسیه یا چین از درگیری آمریکا با رقیب دیگر سوءاستفاده کند. برای نمونه، اگر آمریکا درگیر جنگی منطقهای با چین شود، واشنگتن باید همزمان توان بازدارندگی روسیه را نیز حفظ کند.
آیا این راهبرد احتمال جنگ هستهای را بیشتر میکند؟
حامیان چنین برنامهای استدلال میکنند که داشتن گزینههای متنوعتر، دشمن را متقاعد میکند آمریکا میتواند به یک حملهی محدود پاسخ متناسب بدهد. از دید آنها، اگر تنها گزینهی واشنگتن حملهی هستهای گسترده یا خودداری کامل از پاسخ باشد، تهدید آمریکا ممکن است اعتبار کمتری داشته باشد.
منتقدان اما هشدار میدهند پررنگشدن سلاحهای تاکتیکی میتواند مرز میان جنگ متعارف و هستهای را کمرنگ کند. بهگفتهی آنها، تصور اینکه یک حملهی هستهای کوچک بدون واکنش گسترده باقی میماند، ممکن است خطر محاسبهی اشتباه و تشدید کنترلناپذیر جنگ را افزایش دهد.
نتایج یک شبیهسازی مشترک مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی و دانشگاه MIT نیز نشان داده بود افزایش تعداد سلاحهای هستهای تاکتیکی الزاماً چین را از استفاده از سلاح هستهای در بحران احتمالی تایوان بازنمیدارد. پژوهشگران هشدار داده بودند مسیر تشدید درگیری بسیار غیرقابلپیشبینی است و هیچ تضمینی برای محدودماندن یک تبادل هستهای وجود ندارد.
تفاوت برنامهریزی با تصمیم برای حمله
گزارش جدید نشان میدهد پنتاگون احتمال استفاده از سلاحهای کوتاهبرد را جدیتر بررسی میکند، اما هنوز مشخص نیست نسخهی نهایی راهبرد چه خواهد بود یا چه تغییراتی در سیاست رسمی آمریکا ایجاد خواهد کرد.
براساس سیاست علنی پیشین آمریکا، استفاده از سلاح هستهای فقط در شرایط فوقالعاده و برای دفاع از منافع حیاتی آمریکا یا متحدان آن بررسی میشود. سند محرمانهی جدید ممکن است گزینههای عملیاتی را تغییر دهد، اما جزئیات علنیشده هنوز نشان نمیدهند که این اصل رسماً کنار گذاشته شده باشد.
سلب مسئولیت:
مطالب منتشرشده صرفاً با هدف اطلاعرسانی تهیه شده و فاقد هرگونه وابستگی، جانبداری یا جهتگیری سیاسی و حزبی است و بههیچوجه توصیهای برای خرید، فروش یا نگهداری داراییهای مالی، سهام، ارزهای دیجیتال یا سایر ابزارهای سرمایهگذاری محسوب نمیشود. تصمیمگیری برای سرمایهگذاری بر عهدهی مخاطب است و توصیه میشود پیش از هر اقدامی، تحقیقات کافی انجام داده و در صورت نیاز با مشاور مالی متخصص مشورت کنید.
۰ دیدگاه
در حال آمادهسازی فرم دیدگاه…